List of Prime Ministers of India From 1947-2021 | 1947-2021 पर्यंत भारताच्या पंतप्रधानांची यादी_00.1
Marathi govt jobs   »   Study Materials   »   List of Prime Ministers of India...

1947-2021 पर्यंत भारताच्या पंतप्रधानांची यादी | List of Prime Ministers of India From 1947-2021

List of Prime Ministers of India From 1947-2021: भारतीय राज्यघटनेच्या अनुच्छेद 75 अन्वये, पंतप्रधानाची नियुक्ती भारताच्या राष्ट्रपतीद्वारे केली जाते आणि कलम 78 नुसार पंतप्रधानांचे अधिकार घटनेत दिलेले आहेत. भारतात, पंतप्रधान हा कॅबिनेट मंत्र्यांचा नेता असतो आणि सरकारच्या मुख्य कार्यकारी अधिकारांचा वापर करतो तर राष्ट्रपती हे देशाचे नाममात्र प्रमुख असतात. संसदेच्या अधिवेशनाच्या बैठकी आणि कार्यक्रमांच्या तारखा पंतप्रधानच ठरवतात. सदनाचे कामकाज कधी लांबवायचे किंवा कधी विसर्जित करायचे याचा निर्णय घेण्याचा अधिकारही त्याच्याकडे असतो. पंतप्रधान मुख्य प्रवक्ते म्हणून काम करतात आणि अशा प्रकारे मुख्य सरकारी धोरणे जाहीर करतात आणि त्यावरील प्रश्नांची उत्तरे देतात. आज या लेखात आपण 1947 पासून 2021 पर्यंत झालेल्या सर्व पंतप्रधानांबद्दल थोडक्यात पण महत्वाची माहिती पाहणार आहोत.

List of Prime Ministers of India- Overview | भारताच्या पंतप्रधानांची यादी – आढावा

List of Prime Ministers of India- Overview: स्वातंत्र्य प्राप्ती पासून भारताला एकूण 15 प्रधानमंत्री लाभले. भारताचे पंतप्रधान हे भारत सरकारचे प्रमुख आहेत. भारताच्या पंतप्रधानांशी संबंधित काही महत्त्वाचे मुद्दे खाली दिले आहेत

List of Prime Ministers of India From 1947-2021 | 1947-2021 पर्यंत भारताच्या पंतप्रधानांची यादी_50.1
भारताचे पंप्रधान
  1. जवाहरलाल नेहरू हे 1947 मध्ये निवडून आलेले भारताचे पहिले पंतप्रधान होते. त्यांना भारताचे सर्वात जास्त काळ पंतप्रधान म्हणून कार्य केले.
  2. इंदिरा गांधी 1966 मध्ये निवडून आलेल्या भारताच्या पहिल्या महिला पंतप्रधान होत्या.
  3. राजीव गांधी यांनी 1984 मध्ये त्यांच्या आईच्या निधनानंतर भारताचे सर्वात तरुण पंतप्रधान म्हणून शपथ घेतली.
  4. मनमोहन सिंग हे 2004 मध्ये निवडून आलेले भारताचे पहिले शीख पंतप्रधान होते.
  5. नरेंद्र दामोदरदास मोदी हे भारताचे विद्यमान पंतप्रधान आणि भारताचे 14 वे पंतप्रधान आहेत.

राज्यातील राष्ट्रपती राजवट: कलम 356 | President’s Rule In A State: Article 356

List of PM of India (From 1947- 2021) | भारताच्या पंतप्रधानांची यादी (1947-2021 पर्यंत)

List of PM of India (From 1947- 2021): खाली दिलेल्या तक्त्यात स्वातंत्र्यप्राप्ती पासून आज पर्यंतच्या सर्व पंतप्रधानांची नावे व त्याचा कार्यकाल दिलेला आहे.

अ. क्र. नाव  पदाची मुदत
1 जवाहरलाल नेहरू 1947-1964
2 लाल बहादूर शास्त्री 1964-1966
3 इंदिरा गांधी 1966-1977
4 मोरारजी देसाई 1977-1979
5 चरण सिंह 1979-1980
6 इंदिरा गांधी 1980-1984
7 राजीव गांधी 1984-1989
8 विश्वनाथ प्रताप सिंह 1989-1990
9 चंद्र शेखर 1990-1991
10 पीव्ही नरसिंह राव 1991-1996
11 अटल बिहारी वाजपेयी 1996 (13 दिवसांसाठी)
12 एचडी देवगौडा 1996-1997
13 इ.के.गुजराल 1997-1998
14 अटल बिहारी वाजपेयी 1998-1999 आणि 1999-2004
15 डॉ. मनमोहन सिंग 2004-2009 आणि 2009-2014
16 नरेंद्र मोदी 2014-2019 आणि 2019- आजपर्यंत

List of Prime Ministers of India: In Brief Information | भारताच्या पंतप्रधानांची यादी: थोडक्यात माहिती

List of Prime Ministers of India: In Brief Information: भारताचे आजचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी ते भारताचे पहिले पंतप्रधान जवाहरलाल नेहरू या सर्वांची थोडक्यात माहिती खाली दिली आहे. ज्याचा फायदा आगामी सर्व स्पर्धा परीक्षेत होवू शकतो.

नरेंद्र दामोदरदास मोदी (2014-आजपर्यंत): ते भारताचे 15 वे पंतप्रधान बनले व  2019 मध्ये पुन्हा निवडून आले. त्यांनी नियोजन आयोग रद्द केला आणि भारताच्या अल्प आणि दीर्घकालीन धोरण नियोजनासाठी NITI आयोग बनवला. यापूर्वी ते गुजरातचे मुख्यमंत्री होते.

मनमोहन सिंग (2004-2014): 2004 मध्ये, श्री मनमोहन सिंग हे भारताचे 13 वे पंतप्रधान बनले जे स्वतंत्र भारताचे पहिले शीख पंतप्रधान होते. 2009 च्या निवडणुकीत ते 2014 च्या सार्वत्रिक निवडणुकीपर्यंत पुन्हा निवडून आले. काँग्रेसमधील जवाहरलाल नेहरूंनंतर ते पहिले पंतप्रधान होते ज्यांनी त्यांचा पूर्ण पाच वर्षांचा कार्यकाळ पूर्ण केला.

अटल बिहारी वाजपेयी (1996, 1998-99, 1999-2004): अटलबिहारी वाजपेयी 1996, 1998 साली पंतप्रधान झाले व 1999 ते 2004 पर्यंत भारताचे पहिले गैर-काँग्रेस पंतप्रधान बनले, ज्यांनी 5 वर्षाचा पूर्ण कार्यकाळ पंतप्रंधान म्हणुन काम केले. त्यांच्या कार्यकाळात त्यांनी 1998 मध्ये पोखरण-2 अणुचाचणी केली.

भारताची जनगणना: भारताची जनगणना 2011 चे महत्त्वाचे मुद्दे 

इंदर कुमार गुजराल (1997-1998): ते भारताचे 12 वे पंतप्रधान म्हणून निवडले गेले, इंदर कुमार गुजराल गांधीजींच्या नेतृत्वाखाली भारत छोडो आंदोलनात सहभागी होते. ते राज्यसभा सदस्य तसेच लोकसभेचे सदस्यही होते.

एचडी देवेगौडा (1996-1997): हरदनाहल्ली दोड्डेगौडा देवेगौडा हे 11 वे भारतीय पंतप्रधान म्हणून निवडून आले आणि त्यांनी 1994 ते 1996 या काळात कर्नाटकचे मुख्यमंत्रीपदही भूषवले होते.

पीव्ही नरसिंह राव (1991-1996): ते 1991 मध्ये भारताचे 9 वे पंतप्रधान म्हणून निवडून आले. ते प्रथम दक्षिणेकडील पंतप्रधान होते आणि 1996 पर्यंत पदावर राहिले.

चंद्रशेखर (1990-1991): ते 1990 मध्ये पंतप्रधान म्हणून निवडून आले होते परंतु ते एका वर्षापेक्षा कमी काळ या पदावर राहिले.

व्ही.पी. सिंग (1989-1990): विश्वनाथ प्रताप सिंग हे भारताचे सातवे पंतप्रधान होते. ते 1989 मध्ये पंतप्रधान म्हणून निवडून आले होते पण ते एका वर्षापेक्षा कमी काळ या पदावर होते.

राजीव गांधी (1984-89): 1984 मध्ये इंदिरा गांधी यांच्या निधनानंतर त्यांचे पुत्र राजीव गांधी भारताचे पंतप्रधान झाले. 1991 च्या निवडणुकीसाठी प्रचार करत असताना, एलटीटीईच्या आत्मघाती बॉम्बरने त्यांची हत्या केली.

चौधरी चरण सिंग (1979-80): चौधरी चरण सिंग हे भारताचे पाचवे पंतप्रधान म्हणून निवडले गेले. त्यांचा जन्म उत्तर प्रदेशातील शेतकरी कुटुंबात झाला, चरणसिंग हे शेतकऱ्यांच्या हक्काचे चॅम्पियन (champion of peasant’s rights) म्हणून संबोधल्या जाते.

मोरारजी देसाई (1977-79): 1977 च्या सार्वत्रिक निवडणुकीत, मोरारजी देसाई पंतप्रधान झाले जे जनता पक्षाचे होते परंतु 1979 मध्ये त्यांना सोडावे लागले. ते 1997 मध्ये भारताचे पहिले गैर-काँग्रेस पंतप्रधान बनले.

इंदिरा गांधी (1966-1977, 1980-1984): इंदिरा गांधी 3 वेळा पंतप्रधान म्हणून निवडून आल्या. त्या भारताच्या पहिल्या महिला पंतप्रधान होत्या. 1971 च्या निवडणुकीत त्या पुन्हा निवडून आल्या. 1977 मध्ये मोरारजी देसाई पंतप्रधान झाले पण 1980 च्या निवडणुकीत त्या पुन्हा भारताच्या पंतप्रधान झाल्या. पण 1984 मध्ये त्यांच्या रक्षकांनी त्यांची हत्या केली. त्याच्या कारकिर्दीतील महत्वाची घटना म्हणजे पश्चिम पाकिस्तानशी लढा दिला आणि बांगलादेश हे स्वतंत्र राष्ट्र बनवण्यात मदत केली.

गुलझारीलाल नंदा (1964, 1966): गुलझारीलाल नंदा यांनी 1966 मध्ये लाल बहादूर शास्त्री यांच्या निधनानंतर 13 दिवस भारताचे कार्यवाहक पंतप्रधान म्हणून पदभार स्वीकारला. 1964 मध्ये पंतप्रधान जवाहरलाल नेहरू यांच्या निधनानंतर भारताचे दुसरे पंतप्रधान म्हणून त्यांचा पहिला 13 दिवसांचा कार्यकाळ होता.

लाल बहादूर शास्त्री (1964-1966): 1964 मध्ये त्यांनी भारताचे पंतप्रधानपद स्वीकारले. 1965 मध्ये भारत-पाकिस्तान युद्धात त्यांनी देशाचे नेतृत्व केले जे औपचारिकपणे 1966 मध्ये ताश्कंद कराराने संपुष्टात आले. त्यानंतर हृदयविकाराच्या झटक्याने ताश्कंदमध्ये त्यांचे निधन झाले.

जवाहरलाल नेहरू (1947-1964): ते स्वतंत्र भारताचे पहिले पंतप्रधान होते ते सर्वात जास्त कालावधीसाठी  (1947-1964) पंतप्रधान होते. ते भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीतील एक प्रख्यात नेते होते आणि स्वातंत्र्यानंतर 1964 मध्ये त्यांचे निधन होईपर्यंत पंतप्रधान झाले.

राष्ट्रपती : अधिकार व कार्ये, संबंधित कलमे

How Prime Minister is Elected in India? | भारतात पंतप्रधान कसे निवडले जातात?

How Prime Minister is Elected in India?: भारताचे पंतप्रंधान कसे निवडले जातात त्याच्या निवडीचे निकष काय आहे हे खाली दिलेले आहे.

पंतप्रंधान निवडीची निकष

  •  उमेदवार हा भारताचा नागरिक असणे आवश्यक आहे.
  • उमेदवार एकतर लोकसभा (लोअर हाऊस किंवा लोकांचे सभागृह) किंवा राज्यसभेचा (वरचा सभागृह) सदस्य असावा.
  • जर तो/ती लोकसभेचा सदस्य असेल तर त्याचे वय किमान 25 वर्षे असले पाहिजे परंतु उमेदवार राज्यसभेचा सदस्य असल्यास त्याचे वय 30 वर्षे असणे आवश्यक आहे.
  • संसदीय सभागृहाचा सदस्य नसलेल्या व्यक्तीला पंतप्रधान म्हणून नियुक्त करण्याचा अधिकार राष्ट्रपतींकडे असतो.
  • उमेदवार हा लोकसभेत बहुसंख्य मते मिळविलेल्या राजकीय पक्षाचा किंवा युतीचा सदस्य असणे आवश्यक आहे.
  • निवडलेल्या उमेदवाराने भारत सरकार किंवा इतर कोणत्याही राज्याच्या सरकारच्या अंतर्गत लाभाचे कोणतेही पद धारण करू नये.
  • उमेदवाराने भारतातील कोणत्याही न्याय न्यायालयात सिद्ध झालेले कोणतेही गुन्हेगारी आरोप ठेवू नयेत हे अत्यंत महत्त्वाचे आहे.

Role of Prime Minister | पंतप्रधानाची भूमिका 

Role of Prime Minister: पंतप्रधान हे मंत्रिपरिषदेचे नेते असतात आणि राष्ट्रपती आणि मंत्रिमंडळ यांच्यातील संवादाचे माध्यम म्हणून काम करतात. मंत्रिपरिषदेने घेतलेले सर्व निर्णय राष्ट्रपतींना कळवणे आणि राष्ट्रपतींनी मागवल्याप्रमाणे संघराज्याचा कारभार किंवा विधिमंडळाच्या प्रस्तावांबाबत माहिती देणे हे त्याचे कर्तव्य आहे. खालील मुद्यात पंतप्रधानाच्या भूमिका दिल्या आहेत.

  • मंत्रिमंडळाची नियुक्ती करण्याचा सल्ला पंतप्रधानच देतात.
  • पंतप्रधानांचा कार्यकाळ हा सुरुवातीला पाच वर्षांचा असतो परंतु जोपर्यंत उमेदवाराला लोकसभेत बहुमताचा पाठिंबा असतो तोपर्यंत तो सत्तेत राहू शकतो.
  • मंत्रिमंडळाच्या बैठका आणि त्यांच्या कार्यवाहीचे संचालन आणि अध्यक्षता पंतप्रधान करतात.
  • संरक्षण, गृह व्यवहार, वित्त, रेल्वे, कृषी, कायदा आणि न्याय अशा विविध खात्यांचे मंत्र्यांमध्ये वाटप करण्याची जबाबदारी पंतप्रधानांची असते.
  • मंत्र्यांना दिलेले विभाग कधीही बदलण्याचा अधिकार पंतप्रधानांना आहे.
  • पंतप्रधान हा राष्ट्राचा खरा प्रमुख असतो आणि राष्ट्राच्या सर्व क्षेत्रात आवश्यक ती पावले उचलतो.

सर्वोच्च न्यायालय: न्यायाधीशांची पात्रता व नेमणूक, सर्वोच्च न्यायालयाचे स्वातंत्र्य

Study material for All Computative Exam | सर्व स्पर्धा परीक्षेसाठी अभ्यास साहित्य

Study material for All Computative Exam: आरोग्य भरती 2021, जिल्हा परिषद भरती 2021, म्हाडा भरती 2021, MPSC द्वारे घेतल्या जाणाऱ्या सर्व परीक्षा व इतर स्पर्धा परीक्षेच्या तयारीसाठी Adda 247 मराठी असेच आवश्यक लेख आणत असतो. त्यामुळे तुम्ही Adda 247 मराठी च्या अधिकृत वेबसाईट ला भेट द्या. यामुळे तुम्हाला येवू घातलेल्या जिल्हा परिषद भरती 2021, MHADA भरती 2021 आणि इतर सर्व स्पर्धा परीक्षा मध्ये जास्त गुण मिळवण्यास मदत होईल.

तुम्हाला हेही बघायला आवडेल  

स्पर्धा परीक्षांसाठी मराठी व्याकरण: भाग 1 स्पर्धा परीक्षांसाठी मराठी व्याकरण: भाग 2
स्पर्धा परीक्षांसाठी मराठी व्याकरण: भाग 3 Mensuration Formula For 2D And 3D Shapes 
Quantitative Aptitude Formulas for Competitive Examinations
रोग व रोगांचे प्रकार (Diseases and Types of Diseases) वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा.
राष्ट्रीय शहरी आरोग्य अभियान (NUHM) वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा.
केंद्रीय आणि महाराष्ट्र राज्य मंत्रिमंडळ
महाराष्ट्र सरकारच्या आरोग्याशी निगडित विविध योजनांबद्दल वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा.
केंद्र सरकारच्या आरोग्याशी निगडित विविध योजनांबद्दल वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा.
National Health Mission (NHM): Study Material for Arogya Bharti 2021 राष्ट्रीय ग्रामीण आरोग्य अभियान (NRHM)
कोविड-19 स्पर्धा परीक्षांसाठी महत्वाची माहिती राष्ट्रीय ग्रामीण आरोग्य अभियान अंतर्गत विविध कार्यक्रम: भाग 1
राष्ट्रीय ग्रामीण आरोग्य अभियान अंतर्गत विविध कार्यक्रम: भाग 2 राष्ट्रीय ग्रामीण आरोग्य अभियान अंतर्गत विविध कार्यक्रम: भाग 3
सार्वत्रिक लसीकरण कार्यक्रम (UIP) आरोग्य विषयक महत्वाचे दिवस
महाराष्ट्रातील महत्त्वाच्या नद्या (संगमस्थळे, धरणे, काठावरची महत्त्वाची शहरे भारतातील महत्त्वाच्या नद्या: पहिल्या दहा लांब नद्यांची यादी
भारतातील राष्ट्रीय महामार्ग वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा.
जागतिक आरोग्य संघटना (WHO) बद्दल माहिती पाहण्यासाठी येथे क्लिक करा
सजीवांचे वर्गीकरण भाग 1- सूक्ष्मजीव आणि वनस्पती सजीवांचे वर्गीकरण भाग 2 – प्राणी
महाराष्ट्रातील महत्वाचे दिवस भारतातील महत्त्वाच्या नद्या: पहिल्या दहा लांब नद्यांची यादी
नदीकाठच्या भारतीय शहरांची यादी भारतातील शास्त्रीय आणि लोक नृत्य
भारताच्या पंचवार्षिक योजना (1951 ते 2017) | FYPs (From 1951 To 2017)

महाराष्ट्रातील महत्त्वाची वृत्तपत्रे | Important Newspapers in Maharashtra

Important Passes in Maharashtra | महाराष्ट्रातील महत्त्वाचे घाटरस्ते

Our Solar System: आपली सौरप्रणाली: निर्मिती, ग्रह, तथ्य आणि प्रश्न

भारताची टोकियो ऑलिम्पिक कामगिरी एका दृष्टीक्षेपात

Top 121 ऑलिम्पिक सामान्य ज्ञानाचे प्रश्न 

ढग व ढगांचे प्रकार (Clouds and Types of clouds)

Indian Constitution | आपली राज्यघटना: मांडणी, स्रोत, भाग, कलमे आणि परिशिष्टे

Highest Mountain Peaks in India – State-wise List | भारतातील सर्वोच्च पर्वतीय शिखरांची राज्यनिहाय यादी

State Wise-List Of National Parks In India | भारतातील राष्ट्रीय उद्यानांची राज्यनिहाय यादी

Fundamental Rights Of Indian Citizens | भारतीय नागरिकांचे मूलभूत अधिकार

List of Countries and their National Sports |  देशांची यादी आणि त्यांचा राष्ट्रीय खेळ

सार्वजनिक वित्त: राजकोषीय धोरण, अर्थसंकल्पीय पद्धत आणि व्याख्या | Public Finance

महाराष्ट्र राज्य GK PDF प्रश्न आणि स्पष्टीकरणासोबत त्यांचे उत्तर | Download All Parts

Latest Job Alert:

NHM धुळे पदभरती 2021

NPCIL 2021 अधिसूचना

पिंपरी चिंचवड महानगरपालिका (PCMC) जाहिरात

NHM सोलापूर पदभरती 2021

FSSAI ऑनलाईन अर्ज Link | FSSAI Apply Online 2021

FAQs List of Prime Ministers of India

Q1. भारताचे पहिले पंतप्रधान कोण होते?

Ans. जवाहरलाल नेहरू हे 1947 मध्ये निवडून आलेले भारताचे पहिले पंतप्रधान होते.

Q2. भारताच्या पहिल्या महिला प्रधानमंत्री कोण होत्या?

Ans. इंदिरा गांधी 1966 मध्ये निवडून आलेल्या भारताच्या पहिल्या महिला पंतप्रधान होत्या.

Q3. भारताचे पहिले शीख पंतप्रधान कोण होते?

Ans. मनमोहन सिंग हे 2004 मध्ये निवडून आलेले भारताचे पहिले शीख पंतप्रधान होते.

Q4. नरेंद्र मोदी हे भारताचे कितवे पंतप्रधान आहे?

Ans. नरेंद्र मोदी हे भारताचे 15 वे  पंतप्रधान आहे.

Adda247 मराठी App | Add247Marathi Telegram group

YouTube channel- Adda247 Marathi 

केवळ सरावच परीक्षेत चांगले गुण मिळण्यास मदत करू शकतो

सराव करा

List of Prime Ministers of India From 1947-2021 | 1947-2021 पर्यंत भारताच्या पंतप्रधानांची यादी_60.1
जिल्हा परिषद आरोग्य कर्मचारी पदांसाठी टेस्ट सिरीज

Sharing is caring!

ज्ञानकोश मासिक चालू घडामोडी-ऑक्टोबर 2021

×

Download success!

Thanks for downloading the guide. For similar guides, free study material, quizzes, videos and job alerts you can download the Adda247 app from play store.

Thank You, Your details have been submitted we will get back to you.

Was this page helpful?

Join India's largest learning destination

What You Will get ?

  • Job Alerts
  • Daily Quizzes
  • Subject-Wise Quizzes
  • Current Affairs
  • Previous year question papers
  • Doubt Solving session

Login

OR

Forgot Password?

Join India's largest learning destination

What You Will get ?

  • Job Alerts
  • Daily Quizzes
  • Subject-Wise Quizzes
  • Current Affairs
  • Previous year question papers
  • Doubt Solving session

Sign Up

OR
Join India's largest learning destination

What You Will get ?

  • Job Alerts
  • Daily Quizzes
  • Subject-Wise Quizzes
  • Current Affairs
  • Previous year question papers
  • Doubt Solving session

Forgot Password

Enter the email address associated with your account, and we'll email you an OTP to verify it's you.


Join India's largest learning destination

What You Will get ?

  • Job Alerts
  • Daily Quizzes
  • Subject-Wise Quizzes
  • Current Affairs
  • Previous year question papers
  • Doubt Solving session

Enter OTP

Please enter the OTP sent to
/6


Did not recive OTP?

Resend in 60s

Join India's largest learning destination

What You Will get ?

  • Job Alerts
  • Daily Quizzes
  • Subject-Wise Quizzes
  • Current Affairs
  • Previous year question papers
  • Doubt Solving session

Change Password



Join India's largest learning destination

What You Will get ?

  • Job Alerts
  • Daily Quizzes
  • Subject-Wise Quizzes
  • Current Affairs
  • Previous year question papers
  • Doubt Solving session

Almost there

Please enter your phone no. to proceed
+91

Join India's largest learning destination

What You Will get ?

  • Job Alerts
  • Daily Quizzes
  • Subject-Wise Quizzes
  • Current Affairs
  • Previous year question papers
  • Doubt Solving session

Enter OTP

Please enter the OTP sent to Edit Number


Did not recive OTP?

Resend 60

By skipping this step you will not recieve any free content avalaible on adda247, also you will miss onto notification and job alerts

Are you sure you want to skip this step?

By skipping this step you will not recieve any free content avalaible on adda247, also you will miss onto notification and job alerts

Are you sure you want to skip this step?