Home   »   Study Materials   »   Samrat Prithviraj Chauhan

Samrat Prithviraj Chauhan: Complete Biography of Prithviraj Chauhan, सम्राट पृथ्वीराज चौहान यांचे जीवनचरित्र

Samrat Prithviraj Chauhan was a Hindu king who ruled the kingdoms of Ajmer in northern India during the 12th century. Prithviraj Chauhan is widely regarded as a courageous Indian king who stood up to Muslim rulers. Prithviraj began to show signs of his greatness at a young age. He was a brave and intelligent child with exceptional military abilities. Get detailed information about Samrat Prithviraj Chauhan in this article.

Samrat Prithviraj Chauhan
Category Study Material
Exam MPSC and Other Competitive exams
Subject Ancient History
Name Biography of Samrat Prithviraj Chauhan

Samrat Prithviraj Chauhan | सम्राट पृथ्वीराज चौहान

Samrat Prithviraj Chauhan: पृथ्वीराज चौहान (चहामना) (Samrat Prithviraj Chauhan) घराण्यातील एक राजा होता ज्याने त्याच्या राजधानी अजमेर येथे सपदलक्षाच्या प्रदेशावर राज्य केले. सध्याच्या राजस्थानमध्ये. 1177 CE मध्ये अल्पवयीन म्हणून सिंहासनावर आरूढ झाल्यावर, पृथ्वीराजला उत्तरेकडील ठाणेसर ते दक्षिणेकडील जहाजपूर (मेवाड) पर्यंत पसरलेले राज्य वारशाने मिळाले. पृथ्वीराजांना राय पिथोरा म्हणूनही ओळखले जात असे. पृथ्वीराज चौहान हे लहानपणापासूनच कुशल योद्धा होते, त्यांनी युद्धाचे अनेक गुण शिकले होते. शब्दभेदी बाण विद्या त्यांनी लहानपणापासूनच पाळली होती. आज या लेखात आपण सम्राट पृथ्वीराज चौहान (Samrat Prithviraj Chauhan) यांच्या बद्दल संपूर्ण माहिती पाहणार आहे.

Biography of Samrat Prithviraj Chauhan | सम्राट पृथ्वीराज चौहान यांचे जीवनचरित्र

Biography of Samrat Prithviraj Chauhan: सम्राट पृथ्वीराज यांच्याविषयीची माहिती प्रामुख्याने चंद बरदाईच्या पृथ्वीराज रासो (हिंदी) व त्याचा आश्रित कवी जयानक याच्या पृथ्वीराजविजय (संस्कृत) या काव्यांवरून मिळते. त्यांपैकी पृथ्वीराज रासो हे काव्य नंतरचे असून अतिशयोक्तींनी व दंतकथांनी भरले आहे. तर पृथ्वीराजविजय हे समकालीन असून अधिक विश्वासनीय आहे. परंतु दुर्दैवाने त्याचे एकच हस्तलिखित आणि तेही जीर्णशीर्ण अवस्थेत उपलब्ध झाले आहे. याशिवाय काही कोरीव लेखांवरून व मुसलमान इतिहासकारांच्या ग्रंथांवरून पृथ्वीराजाविषयी काही माहिती मिळते.

नाव सम्राट पृथ्वीराज चौहान
 राजवंश चाहमानांची शाकंभरी किंवा अजमेरचे चौहान
जन्म 1149
वडिलांचे नाव सोमेश्वर चौहान
आईचे नाव कपुरी देवी
पत्नीचे नाव संयोगीता
मृत्यू 1192
आयुर्मान 43
Samrat Prithviraj Chauhan
Adda247 Marathi App

Childhood & Early Life of Samrat Prithviraj Chauhan | सम्राट पृथ्वीराज चौहान यांचे बालपण आणि प्रारंभिक जीवन

Childhood & Early Life of Samrat Prithviraj Chauhan:  पृथ्वीराज विजया या प्रसिद्ध संस्कृत काव्यानुसार, पृथ्वीराजा III (Samrat Prithviraj Chauhan) यांचा जन्म ज्येष्ठाच्या 12 व्या दिवशी झाला, जो हिंदू कॅलेंडरचा दुसरा महिना आहे आणि ग्रेगोरियन कॅलेंडरच्या मे – जूनशी संबंधित आहे. ‘पृथ्वीराजा विजया’ त्याच्या जन्माच्या नेमक्या वर्षाबद्दल बोलत नाही. तथापि, हे पृथ्वीराजच्या जन्माच्या वेळी काही ग्रहांच्या स्थानांबद्दल बोलते. या ग्रहांच्या स्थानांच्या वर्णनामुळे नंतर भारतीय इंडोलॉजिस्ट दशरथ शर्मा यांना पृथ्वीराजच्या जन्माचे वर्ष मोजण्यात मदत झाली, जे 1166 CE मानले जाते. त्यांचा जन्म चौहान राजा सोमेश्वर आणि त्यांची राणी कर्पुरादेवी यांच्या पोटी आजच्या गुजरातमध्ये झाला.

पृथ्वीराज चौहान यांनी तब्बल सहा भाषांवर प्रभुत्व मिळवले होते. पृथ्वीराज रासो ही आणखी एक स्तुतीपर कविता, असा दावा करते की पृथ्वीराज गणित, वैद्यक, इतिहास, सैन्य, तत्त्वज्ञान, चित्रकला आणि धर्मशास्त्र यासह अनेक विषयांमध्ये पारंगत होते. पृथ्वीराज रासो आणि पृथ्वीराज विजया दोघेही सांगतात की पृथ्वीराज धनुर्विद्येतही निपुण होता. इतर मध्ययुगीन चरित्रे देखील सुचवतात की पृथ्वीराज चौहान हे चांगले शिकलेले होते आणि लहानपणापासूनच एक हुशार मुलगा होता. ते असेही सांगतात की लहानपणी, पृथ्वीराजने युद्धात खूप रस दाखवला आणि त्यामुळे काही अवघड लष्करी कौशल्ये लवकर शिकता आली.

Chatrapati Shivaji Maharaj History

Samrat Prithviraj Chauhan Conflicts with Hindu Rulers | सम्राट पृथ्वीराज चौहान यांचे हिंदू राज्यकर्त्यांशी संघर्ष

Samrat Prithviraj Chauhan Conflicts with Hindu Rulers: 1180 मध्ये, प्रशासनावर पूर्ण नियंत्रण मिळविल्यानंतर, पृथ्वीराज चौहान यांना अनेक हिंदू शासकांनी आव्हान दिले, ज्यांनी चाहमना घराण्यावर आपला प्रभाव पाडण्याचा प्रयत्न केला. पृथ्वीराजांशी संघर्ष करणाऱ्या या राज्यकर्त्यांपैकी काहींचा खाली उल्लेख आहे.

नागार्जुन – नागार्जुन हा पृथ्वीराजचा चुलत भाऊ होता आणि त्याने पृथ्वीराज चौहानच्या राज्याभिषेकाविरुद्ध बंड केले होते. बदला घेण्याच्या प्रयत्नात आणि राज्यावर आपला अधिकार दाखविण्याच्या प्रयत्नात, नागार्जुनने गुडापुरा किल्ला काबीज केला होता. पृथ्वीराजांनी गुडापुराला वेढा घालून आपले लष्करी पराक्रम सिद्ध केले. हे सम्राट पृथ्वीराज चौहान यांच्या सुरुवातीच्या यशांपैकी एक यश होते.

भदनकस – पृथ्वीराज भडनकांच्या शेजारच्या राज्याकडे वळला. भडनाकांनी अनेकदा सध्याच्या दिल्लीच्या आसपासचा प्रदेश ताब्यात घेण्याचा धोका निर्माण केला होता, जो चाहमना राजवंशाचा होता, पृथ्वीराजने जवळच्या राज्याचा नायनाट करण्याचा निर्णय घेतला. भदनकस यांचा पराभव केला

जेजकाभुक्तीचे चंडेल – मदनपूरमधील काही शिलालेखांनुसार, पृथ्वीराजाने 1182 मध्ये परमर्दी या शक्तिशाली चंदेल राजाचा पराभव केला. सम्राट पृथ्वीराज चौहान यांच्या चंदेलांविरुद्धच्या विजयामुळे त्याच्या शत्रूंची संख्या वाढली.

कन्नौजचे गहाडवलस – पृथ्वीराज विजया, ऐन-इ-अकबरी आणि सुरजना-चरितातील एका लोकप्रिय आख्यायिकेनुसार, सम्राट पृथ्वीराज चौहान दुसर्‍या शक्तिशाली राजा, जयचंद्र यांच्यात संघर्ष झाला. सम्राट पृथ्वीराज, जयचंद्राची कन्या संयोगिता हिच्यासोबत नाट्यमय पद्धतीने पळून गेल्याची आख्यायिका आहे. या घटनेचा तीन विश्वसनीय स्त्रोतांमध्ये उल्लेख असल्याने, इतिहासकार आरबी सिंग आणि दशरथ शर्मा म्हणतात की कथेमध्ये काही सत्य असू शकते, जरी ती मोठ्या प्रमाणात केवळ एक दंतकथा म्हणून पाहिली जाते.

Chatrapati Shivaji Maharaj Battles, Swaraj Expansion, Rajyabhishek, Governance

Samrat Prithviraj Chauhan war with Ghurids | सम्राट पृथ्वीराज चौहान यांचे घोरींशी युद्ध

तराईनची पहिली लढाई: 1190 – 1191 CE च्या सुमारास, मुहम्मद घोरीने तबरहिंदा ताब्यात घेतला. आक्रमणाची माहिती मिळाल्यावर पृथ्वीराजाने तबरहिंडाच्या दिशेने कूच केले. तराईन नावाच्या ठिकाणी दोन्ही सैन्यांची गाठ पडली. या लढाईला ‘तारेनची पहिली लढाई’ असे म्हणतात, ज्यात पृथ्वीराजांच्या सैन्याने मुहम्मद घोरीचा पराभव केला. तथापि, मुहम्मद घोरीला पकडता आले नाही कारण तो त्याच्या काही माणसांसह पळून जाण्यात यशस्वी झाला. सम्राट पृथ्वीराज चौहान यांनी मुहम्मद घोरीला अनेकदा हरवले.

तराईनची दुसरी लढाई: जेव्हा मुहम्मद घोरीने त्याच्या पराभवाचा बदला घेण्यासाठी परतला तेव्हा बहुतेक राजपूत मित्रांनी राजा पृथ्वीराज यांची सोडले होते, कारण त्याच्या हिंदू राज्यकर्त्यांशी झालेल्या संघर्षामुळे. तथापि, सम्राट पथ्वीराज यांच्याकडे प्रभावी सैन्य असल्याने ते घोरी सोबत चांगला लढा देऊ शकले. अनेक स्त्रोतांनुसार, मुहम्मद घोरीने राजा पृथ्वीराज यांच्या सैन्याला फसवल्यानंतर रात्री सम्राट पथ्वीराज यांच्या छावणीवर हल्ला केला.

Legacy of Samrat Prithviraj Chauhan | सम्राट पृथ्वीराज चौहान यांचा वारसा

Legacy of Samrat Prithviraj Chauhan: शिखरावर असताना, पृथ्वीराज चौहानचे साम्राज्य उत्तरेकडील हिमालयाच्या पायथ्यापासून दक्षिणेकडील माउंट अबूच्या पायथ्यापर्यंत पसरले होते. पूर्वेपासून पश्चिमेपर्यंत त्याचे साम्राज्य बेटवा नदीपासून सतलज नदीपर्यंत पसरले होते. याचा अर्थ त्याच्या साम्राज्यात सध्याचे राजस्थान, पश्चिम उत्तर प्रदेश, उत्तर मध्य प्रदेश आणि दक्षिण पंजाब यांचा समावेश होतो. त्यांच्या निधनानंतर, पृथ्वीराज चौहान हे मोठ्या प्रमाणात एक शक्तिशाली हिंदू राजा म्हणून चित्रित केले गेले होते, जो अनेक वर्षे मुस्लिम आक्रमकांना वेठीस धरण्यात यशस्वी ठरला होता. मध्ययुगीन भारतातील इस्लामिक राजवट सुरू होण्यापूर्वी त्यांना भारतीय शक्तीचे प्रतीक म्हणून देखील चित्रित केले जाते. ‘सम्राट पृथ्वीराज चौहान’ आणि ‘वीर योद्धा पृथ्वीराज चौहान’ यांसारख्या अनेक भारतीय चित्रपट आणि दूरदर्शन मालिकांमध्ये पृथ्वीराज चौहान यांच्या वीर कामगिरीचे चित्रण करण्यात आले आहे. अजमेर, दिल्ली येथे त्यांचे अनेक स्मारके आहेत.

Samrat Prithviraj Chauhan
Adda247 Marathi Telegram

Maratha Empire

Study Material for All MPSC Exams |  MPSC च्या सर्व परीक्षांसाठी अभ्यास साहित्य

Study Material for All MPSC Exams: तुमच्या अभ्यासाच्या तयारीला गती देण्यासाठी Adda247 मराठी सर्व विषयातील महत्वाचे टॉपिक कव्हर करणार आहे. त्याच्या सर्व लिंक तुम्ही खालील तक्त्यात पाहू शकता आणि दररोज यात भर पडणार आहे. त्यामुळे तुम्ही Adda 247 मराठी च्या अधिकृत वेबसाईट ला भेट द्या. यामुळे तुम्हाला MPSC राज्यसेवा पुर्व परीक्षा 2021 व तसेच आगामी MPSC च्या सर्व स्पर्धा परीक्षेत जास्त गुण मिळवण्यास मदत होईल.

Also Check,

List of Indian Cities on Rivers Banks
List of Governors of Maharashtra
Parliament of India: Lok Sabha Parliament of India: Rajya Sabha
Satavahana Dynasty Nuclear Power Plant in India 2022
Nuclear Power Plant in India 2022
One Liner Questions on Monthly Current Affairs
How Many Dams In Maharashtra? States And Their Capitals, 28 States And 8 Union Territories In India 2022
Maharashtra Legislature What Is The Capital Of Maharashtra?
Dams in Maharashtra Panchayat Raj Comparative Study
State Wise List Of Highest Mountain Peaks In India
List Of Cities In Maharashtra
How Many Airports In Maharashtra?
How Many National Park In Maharashtra?
State Wise List Of Highest Mountain Peaks In India Panchayat Raj Comparative Study
Chief Minister Role and Function
How many Forts in Maharashtra?
List Of Governors Of Maharashtra
What Is The Population Of Maharashtra?
Marathi Grammar For Competitive Exam Part 1 Marathi Grammar For Competitive Exam Part 2
Marathi Grammar For Competitive Exam Part 3 What Is The Language Of Maharashtra
List of top 10 tallest statues in the world Chief Minister and Governor List 2022
Important Events Of Indian Freedom Struggle List Of First In India: Science, Governance Defence, Sports
Dams And Reservoirs, Check List Of Dams And Reservoirs In India Important Newspapers in Maharashtra
Parliament of India: Rajya Sabh
Parliament of India: Lok Sabha
Important Boundary Lines
River System In Konkan Region Of Maharashtra
Famous Books And Authors
Socio-Religious Movements In India
State Wise List Of Highest Mountain Peaks In India Bird Sanctuary In India 2022
Famous Books And Authors
Socio-Religious Movements In India
Important Articles Of Indian Constitution 2022
Fundamental Rights Of Indian Citizens
Padma Awards 2022, Check Complete List
List Of Indian Cities On Rivers Banks
Nationalized Banks List 2022
Five Year Plans Of India (From 1951 To 2017)
Neighboring Countries of India
UNESCO World Heritage Sites in India 2022
Economic Survey of Maharashtra 2021-22 Fundamental Duties: Article 51A 
UNESCO World Heritage Sites in India 2022 List of Satellites Launched byISRO
Gandhian Era RBI and its Functions
Credit Control Methods of RBI Education Commissions and Committees before Independence
Main Passes of Himalayas Revolt of 1857 in India and Maharashtra
Forests in Maharashtra Prime Ministers: Role and Powers and Council of Ministers
President: Role and Power, Relevant Articles Indian States and their Capitals and Union Territories List
Governor General Of British India (Before 1857) Blood Circulatory System: Blood Vessels, Human blood and Heart

FAQs: Samrat Prithviraj Chauhan

Q1. What is the real name of Samrat Prithviraj Chauhan in history?

Ans. Prithviraja III was the real name of Samrat Prithviraj Chauhan.

Q2. What was the weight of Samrat Prithviraj Chauhan’s sword?

Ans. The weight of Samrat Prithviraj Chauhan’s sword is 60-70 kgs.

Q3. When was Samrat Prithviraj Chauhan born?

Ans. Samrat Prithviraj Chauhan born in 1149

Q4. At what age did Samrat Prithviraj Chauhan die?

Ans. At the age of 43 years, Samrat Prithviraj Chauhan died.

Latest Maharashtra Govt. Jobs Majhi Naukri 2022
Home Page Adda 247 Marathi
Current Affairs in Marathi Chalu Ghadamodi

YouTube channel- Adda247 Marathi

Adda247 मराठी App | Add247Marathi Telegram group

adda247
MPSC Exam Prime Test Pack for Maharashtra exams

Sharing is caring!

Congratulations!

ज्ञानकोश मासिक चालू घडामोडी-मे 2022

Download your free content now!

We have already received your details.

Please click download to receive Adda247's premium content on your email ID

Incorrect details? Fill the form again here

ज्ञानकोश मासिक चालू घडामोडी-मे 2022

Thank You, Your details have been submitted we will get back to you.