कोकण प्रदेशातील नदीप्रणाली | River System in Konkan Region of Maharashtra_00.1
Marathi govt jobs   »   Study Materials   »   River System in Konkan Region of...

महाराष्ट्र राज्यातील कोकण प्रदेशातील नदीप्रणाली | River System in Konkan Region of Maharashtra

River System in Konkan Region of Maharashtra | महाराष्ट्र राज्यातील कोकण प्रदेशातील नदीप्रणाली | Revision Material for MPSC: महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगाने महाराष्ट्र दुय्यम सेवा गट ब संयुक्त पूर्व परीक्षा तारीख जाहीर केली आहे. गट ब 2020-21 संयुक्त पूर्व परीक्षा ही 4 सप्टेंबर, 2021 रोजी होणार आहे. MPSC Group B Combined पूर्व परीक्षेसाठी प्रवेशपत्र 25 ऑगस्ट 2021 रोजी महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगाने (MPSC) द्वारे जारी करण्यात आले आहे.

संयुक्त पूर्व परीक्षा 2020-21 प्रवेश प्रमाणपत्र

River System in Konkan Region of Maharashtra | महाराष्ट्र राज्यातील कोकण प्रदेशातील नदीप्रणाली (MPSC Group B संयुक्त पूर्वपरीक्षेकरिता अत्यंत महत्त्वाचे)

MPSC गट ब च्या संयुक्त पूर्व परीक्षेसाठी खूप कमी वेळ उरला आहे. आता या कमी वेळात जेवढा जास्त सराव आणि उजळणी करता येईल तेवढा जास्त सराव आणि उजळणी केली पाहिजे. तुमच्या तयारीला आणि सरावाला मदत मिळावी यासाठी Adda247-मराठी तुमच्यासाठी घेऊन येत आहे; River System in Konkan Region of Maharashtra | महाराष्ट्र राज्यातील कोकण प्रदेशातील नदीप्रणाली.

महाराष्ट्रातील महत्त्वाचे घाटरस्ते: घाटाचे नाव व जोडली जाणारी ठिकाणे | Important Passes in Maharashtra

River System in Konkan Region of Maharashtra | कोकण नदीप्रणाली

महाराष्ट्राच्या पश्चिमेला असलेल्या कोकण किनारा आणि सह्याद्री पर्वत यांदरम्यान वाहणाऱ्या पश्चिम वाहिनी नद्यांचा समवेश कोकण नदीप्रणालीत होतो. कोकणातील नद्यांची वैशिष्ट्ये खालीलप्रमाणे

  • अरुंद कोकण किनारपट्टी आणि पश्चिमेकडे तीव्र उतार असलेला सह्याद्री यामुळे कोकणातील नद्यांची लांबी खूप कमी आहे. (साधारण – 49 किमी ते 155 किमी)
  • त्या अतिशय वेगाने वाहत येत असल्याने खूप कमी गाळ वाहून आणतात
  • बहुतेक सर्व नद्या अरबी समुद्राला मिळतात.
  • यांच्या मुखाजवळ खाड्या निर्माण झाल्या आहेत

महाराष्ट्रातील महत्त्वाची वृत्तपत्रे: स्थापना वर्ष, स्थळ आणि संस्थापक

Important Rivers in Kokan

कोकणातील महत्त्वाच्या नद्या खालीलप्रमाणे:

  1. वैतरणा नदी
  • उगम: – त्र्यंबकेश्वर, ब्रह्मगिरी डोंगराच्या पश्चिमेला
  • लांबी: – 154 किमी
  • कोकणातील सर्वात मोठी नदी (लांब नदी)
  • वाडा, शहापूर आणि पालघर या तालुक्यातून वाहते
  • उपनद्या: – डाव्या तीराने – तानसा, दहरेजा

उजव्या तीराने – सूर्या, पिंजाळ

  1. उल्हास नदी
  • उगम: – रायगड जिल्ह्यातील राजमाची तेकड्याच्या उत्तर भागात
  • लांबी: – 122 किमी (लांबीनुसार दुसरा क्रमांक)
  • रायगड, ठाणे पालघर अशी वाहते
  • उपनद्या: – उजव्या तीराने – मुरबाडी, काळू, भातसा

डाव्या तीराने – बारवी, भिवपुरी

  1. पाताळगंगा नदी
  • उगम: – गडबाद डोंगर, बोर घाट
  • लांबी: – 45 किमी
  • रायगड जिल्ह्यातून धरमतर च्या खाडीमार्गे अरबी समुद्राला मिळते
  • उपनदी: – डाव्या तीराने – भोगवती
  1. अंबा नदी
  • उगम: – राजमाची डोंगर, जांभूळपाडा
  • लांबी: – 74 किमी
  • रायगड जिल्ह्यातील सुधागड व पाली तालुक्यातून वाहते
  • धरमतर च्या खाडी मार्गे अरबी समुद्राला मिळते
  1. कुंडलिका नदी
  • उगम: – सुधागड, हिरडेवाडी
  • लांबी: – 65 किमी
  • सुधागड व रोहा तालुक्यातून वाहते
  • रोह्याच्या खाडी मार्गे अरबी समुद्राला मिळते
  1. सावित्री नदी
  • उगम: – महाबळेश्वर
  • लांबी: – 38 किमी
  • उपनद्या: – उजव्या तीराने – काळ, गंधार, घोड
  • रत्नागिरी व रायगड जिल्ह्याच्या सीमेवरून वाहते
  • बाणकोटच्या खाडीजवळ अरबी समुद्राला मिळते
  1. वशिष्ठी नदी
  • उगम: – सह्याद्री पर्वतरांग, रत्नागिरी जिल्हा
  • लांबी: – 68 किमी
  • उपनद्या: – डाव्या तीराने – गडगडी

उजव्या तीराने – जगबुडी

  • दाभोळ च्या खाडीमार्गे अरबी समुद्राला मिळते.

Rivers in Konkan and their sources | कोकणातील नद्या व त्यांची उगमस्थाने

अनु.क्र.

नदीचे नाव उगमस्थान
01 सूर्या

बापगाव

02

दमणगंगा पेठ
03 तानसा

मेंगलपाडा

04

काळू माळशेज घाट
05 उल्हास

लोणावळा

06

अंबा जांभूळपाडा
07 काळ

लिंगणा किल्ला

08

सावित्री महाबळेश्वर
09 शस्त्री

कुंभार्ली घाट

10

काजळी विशालगड
11 वाघोठाण

खारेपाटण

12

गड कणकवली
13 आचरा

कणकवली

14

पिंजाळ नाशेर
15 वैतरणा

ब्रह्मगिरी पर्वत

16

भातसा कसारा
17 मुरबाडी

किमलीवली

18

पाताळगंगा खंडाळा
19 कुंडलिका

हिरडेवाडी

20

गांधार लिंगाणा किल्ला
21 गायत्री

महाबळेश्वर

22

बाव अंबाघाट
23 मुचकुंदी

विशालगड

24

देवगड शिरोळा

25

कर्ली देवगड
26 तेरेखोल

गुंटेवाडी

 

Important Confluence of Rivers in Konkan | कोकणातील नद्यांची महत्त्वाची संगमस्थळे

अनु.क्र.

नद्या संगमस्थळ
01 सूर्या – पिंजाळ

वाडा

02

सूर्या -वैतरणा मासवण
03 उल्हास – काळू

टिटवाळा

04

गांधार – सावित्री महाड
05 शास्त्री – सोनवी

संगमेश्वर

 

Dams on Konkan rivers | कोकणातील नद्यांवरील धरणे

क्र.

धरणाचे नाव नदी (जिल्हा)
01 धामणी (सूर्या)

सूर्या (पालघर)

02

वैतरणा मोडकसागर (ठाणे)
03 भातसा

भातसई (ठाणे)

04

तानसा तानसा (ठाणे)
05 मोर्बे

धावारी (रायगड)

06

डोलावहल कुंडलिका (रायगड)
07 बारवी

बारवी (ठाणे)

 

Creeks, Rivers and Districts in Konkan | कोकणातील खाड्या, नद्या आणि जिल्हे 

क्र.

खाडीचे नाव नदीचे नाव जिल्हा
01 दातीवरा वैतरणा

पालघर

02

वसई उल्हास पालघर
03 ठाणे उल्हास

ठाणे

04

मणोरी दहिसर मुंबई
05 मालाड ओशिवरा

मुंबई

06

माहीम मिठी मुंबई
07 धरमतर पाताळगंगा व अंबा

रायगड

08

रोहा कुंडलिका रायगड
09 राजापुरी काळ

रायगड

10

बाणकोट सावित्री रायगड व रत्नागिरी ची सीमा
11 केळशी भारजा

रत्नागिरी

12

दाभोळ वशिष्ठी रत्नागिरी
13 जयगड शास्त्री

रत्नागिरी

14

भाट्ये काजळी रत्नागिरी
15 पूर्णगड मुचकुंदी

रत्नागिरी

16

जैतापूर काजवी रत्नागिरी
17 विजयदुर्ग शुक

रत्नागिरी व सिंधुदुर्ग ची सीमा

18

देवगड देवगड सिंधुदुर्ग

19

आचरा

आचरा

सिंधुदुर्ग

20

कलावली गड सिंधुदुर्ग
21 कर्ली कर्ली

सिंधुदुर्ग

22

तेरेखोल तेरेखोल

सिंधुदुर्ग

या नकाशाचा आपणास फायदा होईल

 या लेखात दिलेल्या माहितीच्या आधारे आपण कोकणातील महत्त्वाच्या नद्यांची (उगम, लांबी, क्षेत्र, उपनद्या, संगमस्थळे, धरणे, खाड्या) उजळणी करू शकता. येणाऱ्या संयुक्त पूर्व परीक्षेत या घटकावर आधारित कमीत कमी एक प्रश्न विचारला जातो त्यामुळे या लेखाचा आपल्याला फायदा होईल.

तुम्ही खालील ब्लॉग चा देखील उपयोग करू शकता 

महाराष्ट्रातील महत्वाचे दिवस

भारतातील महत्त्वाच्या नद्या: पहिल्या दहा लांब नद्यांची यादी

नदीकाठच्या भारतीय शहरांची यादी

भारतातील शास्त्रीय आणि लोक नृत्य

आपली राज्यघटना: मांडणी, स्रोत, भाग, कलम आणि परिशिष्ट

————————————————————————————————————————–

Adda247 मराठी App | Add247Marathi Telegram group

YouTube channel- Adda247 Marathi

केवळ सरावच परीक्षेत चांगले गुण मिळण्यास मदत करू शकतो

सराव करा

कोकण प्रदेशातील नदीप्रणाली | River System in Konkan Region of Maharashtra_50.1
MPSC Combined Group B Prelims 2021 Online Test Series

Sharing is caring!

ज्ञानकोश मासिक चालू घडामोडी-सप्टेंबर 2021

×

Download success!

Thanks for downloading the guide. For similar guides, free study material, quizzes, videos and job alerts you can download the Adda247 app from play store.

Thank You, Your details have been submitted we will get back to you.

Was this page helpful?

Join India's largest learning destination

What You Will get ?

  • Job Alerts
  • Daily Quizzes
  • Subject-Wise Quizzes
  • Current Affairs
  • Previous year question papers
  • Doubt Solving session

Login

OR

Forgot Password?

Join India's largest learning destination

What You Will get ?

  • Job Alerts
  • Daily Quizzes
  • Subject-Wise Quizzes
  • Current Affairs
  • Previous year question papers
  • Doubt Solving session

Sign Up

OR
Join India's largest learning destination

What You Will get ?

  • Job Alerts
  • Daily Quizzes
  • Subject-Wise Quizzes
  • Current Affairs
  • Previous year question papers
  • Doubt Solving session

Forgot Password

Enter the email address associated with your account, and we'll email you an OTP to verify it's you.


Join India's largest learning destination

What You Will get ?

  • Job Alerts
  • Daily Quizzes
  • Subject-Wise Quizzes
  • Current Affairs
  • Previous year question papers
  • Doubt Solving session

Enter OTP

Please enter the OTP sent to
/6


Did not recive OTP?

Resend in 60s

Join India's largest learning destination

What You Will get ?

  • Job Alerts
  • Daily Quizzes
  • Subject-Wise Quizzes
  • Current Affairs
  • Previous year question papers
  • Doubt Solving session

Change Password



Join India's largest learning destination

What You Will get ?

  • Job Alerts
  • Daily Quizzes
  • Subject-Wise Quizzes
  • Current Affairs
  • Previous year question papers
  • Doubt Solving session

Almost there

Please enter your phone no. to proceed
+91

Join India's largest learning destination

What You Will get ?

  • Job Alerts
  • Daily Quizzes
  • Subject-Wise Quizzes
  • Current Affairs
  • Previous year question papers
  • Doubt Solving session

Enter OTP

Please enter the OTP sent to Edit Number


Did not recive OTP?

Resend 60

By skipping this step you will not recieve any free content avalaible on adda247, also you will miss onto notification and job alerts

Are you sure you want to skip this step?

By skipping this step you will not recieve any free content avalaible on adda247, also you will miss onto notification and job alerts

Are you sure you want to skip this step?