Marathi govt jobs   »   Study Materials   »   Parliament of India: Rajya Sabha

Parliament of India: Rajya Sabha: Study Material for ZP Bharti 2023, भारताची संसद: राज्यसभा

Parliament of India: Rajya Sabha

Rajya Sabha: The Rajya Sabha, also known as the Upper House of Parliament, is a permanent body that cannot be dissolved. The Rajya Sabha is the constitutional body within the Indian Parliament that represents the states. Rajya Sabha is the most important topic in the Indian Polity Subject. In this article, you get detailed information about the Rajya Sabha like its Role, Structure, and Duration of Rajya Sabha. Qualifications for Membership of Rajya Sabha and Some special power of Rajya Sabha.

जिल्हा परिषद प्रवेशपत्र 2023 डाउनलोड करण्यासाठी येथे क्लिक करा

जिल्हा परिषद रिव्हिजन प्लॅन पाहण्यासाठी येथे क्लिक करा

जिल्हा परिषद परीक्षेचे वेळापत्रक 2023 पाहण्यासाठी येथे क्लिक करा

Rajya Sabha: Overview

Rajya Sabha is the Upper House of the Indian Parliament. Currently, 238 members represent the States and Union Territories, and 12 members are nominated by the President. Get a Complete overview of the Rajya Sabha in the table below.

Parliament of India: Rajya Sabha
Category Study Material
Subject Polity
Name Parliament of India: Rajya Sabha
Useful for Every Competitive Exam

Parliament of India: Rajya Sabha

Parliament of India: Rajya Sabha: महाराष्ट्रातील आगामी काळातील जिल्हा परिषद भरती 2023, आरोग्य भरती 2023, नगर परिषद भरती 2023, MIDC भरती 2023 आणि इतर स्पर्धा परीक्षांमध्ये भारतीय राज्यघटना हा खूप महत्वाचा विषय आहे. राज्यघटनेचा अभ्यास करतांना सर्वात पहिले भातीय संसद (Parliament of India) अभ्यासावी लागते. यातील एक महत्वाचा घटक म्हणजे राज्यसभा (Rajya Sabha) आहे. आज या लेखात आपण Parliament of India: Rajya Sabha (राज्यसभा) बद्दल संपूर्ण माहिती पाहणार आहे.

Parliament of India: Rajya Sabha | भारताची संसद: राज्यसभा

Parliament of India: Rajya Sabha: भारतीय संघाच्या सर्वोच्च कायदेमंडळाला ‘संसद’ (Parliament) म्हणून संबोधले जाते. संसद ही भारतीय शासनव्यवस्थेचे कायदेकारी अंग (Legislative organ) आहे. घटनेच्या कलम 79 अन्वये, भारताच्या संघराज्यासाठी एक संसद असेल, आणि ती राष्ट्रपती (President) व लोकसभा (Lok Sabha) आणि राज्यसभा (Rajya Sabha) ही दोन सभागृहे मिळून बनलेली आहे.

राज्यसभा (Rajya Sabha) हे भारतीय संसदेतील वरीष्ठ सभागृह आहे.भारतीय राज्यघटनेत कलम 80 अनुसार राज्यसभेची तरतूद केली आहे. राज्यसभेत (Rajya Sabha) 250 सभासद असून त्यातील 12 सभासदांची नेमणुक राष्ट्रपती विविध क्षेत्रातील (कला, साहित्य, विज्ञान व समाजसेवा) मान्यवरांमधून करतात. इतर 238 सभासदांची निवड राज्य व केंद्रशासित प्रदेश विधिमंडळ करतात. राज्यसभेचे पहिली सत्र बैठक 13 मे 1952 साली झाली.

Chief Minister of Maharashtra

Role of Rajya Sabha | राज्यसभेची भूमिका

Role of Rajya Sabha: संसदेचे दुसरे कक्ष म्हणून राज्यसभा ((Parliament of India: Rajya Sabha)) ही कायमस्वरूपी सभागृह (लोकसभेप्रमाणे कधीच विसर्जित होत नाही आणि तिचे एक तृतीयांश सदस्य दर दोन वर्षांनी निवृत्त होतात), सुधारित सभागृह (लोकसभेने मंजूर केलेल्या विधेयकांचा पुनर्विचार) आणिसंसदेने मंजूर केलेल्या कायद्यांच्या अंतर्निहित धोरणांमध्येकाही प्रमाणात सातत्य प्रदान करते. यासोबतच, राज्यसभा केंद्र आणि राज्यांमधील सत्तावाटपाचे संघराज्य तत्त्व संस्थागत करण्याचे साधन म्हणूनही काम करते.

Parliament of India: Rajya Sabha: Study Material for ZP Exams_30.1
Role of Rajya Sabha

तथापि, राज्यसभेची (Rajya Sabha) भूमिका आणि प्रासंगिकता हा वादाचा मुद्दा राहिला आहे ज्याचा शोध संविधान सभेतील चर्चेपासून अलीकडच्या काळातील आहे

Structure of Rajya Sabha | राज्यसभेची रचना

Structure of Rajya Sabha: प्रत्येक राज्याच्या किंवा केंद्रशासित प्रदेशाच्या लोकसंख्येच्या कमी प्रमाणात जागा वाटप केल्या जातात, म्हणजे लहान राज्यांना जास्त लोकसंख्या असलेल्या राज्यांपेक्षा थोडा फायदा होतो. राज्यघटणेच्या कलम 80 नुसार भारताच्या संविधानातील राज्यसभेचे (Parliament of India: Rajya Sabha) सध्याचे मंजूर संख्याबळ 250 आहे जे घटनादुरुस्तीने वाढवता येऊ शकते. तथापि, लोकप्रतिनिधी कायदा, 1951 नुसार सध्याची संख्या 245 सदस्य आहे जी कायद्यातच सुधारणा करून 250 पर्यंत वाढविली जाऊ शकते, त्यापैकी 233 राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांचे प्रतिनिधी आहेत आणि 12 राष्ट्रपतींनी नामनिर्देशित केले आहेत.राज्यसभेचे 12 नामनिर्देशित सदस्य अशा व्यक्ती आहेत जे विशिष्ट क्षेत्रात प्रतिष्ठित आहेत आणि विशिष्ट क्षेत्रात प्रसिद्ध योगदान देणारे आहेत. खालील नकाशाद्वारे तुम्ही कोणत्या राज्याचे किती संख्याबळ आहे ते तपासू शकता.

Parliament of India: Rajya Sabha: Study Material for ZP Exams_40.1
राज्यावर संख्या
राज्ये जागा राज्ये जागा
महाराष्ट्र 19 छत्तिसगड 6
अरुणाचल प्रदेश 1 झारखंड 6
आसाम 7 तामिळनाडू 18
मेघालय 1 हरियाणा 5
मिझोरम 1 त्रिपूरा 1
बिहार 16 उत्तरप्रदेश 31
नागालँड 1 हिमाचल प्रदेश 3
ओडिशा 10 उत्तराखंड 3
पंजाब 7 कर्नाटक 12
गोवा 1 पश्चिम बंगाल 16
गुजराथ 11 केरळ 9
राजस्थान 10 मणीपूर 1
तेलंगणा 7 मध्यप्रदेश 11
सिक्किम 1 आंध्रप्रदेश 11

Parliament of India: Duration of Rajya Sabha | राज्यसभेचा कालावधी

Parliament of India: Duration of Rajya Sabha: राज्यसभेच्या (Parliament of India: Rajya Sabha) निवडून आलेल्या/नामनिर्देशित सदस्याचा कार्यकाळ सहा वर्षांचा असतो. तथापि, आकस्मिक रिक्त जागा भरण्यासाठी निवडलेला/ नामनिर्देशित केलेला सदस्य त्याच्या पूर्ववर्तींच्या उर्वरित कार्यकाळासाठी पदावर राहतो. सदस्याचा कार्यकाळ खालील तारखेपासून सुरू होतो:-

  • लोकप्रतिनिधी कायदा, 1951 च्या कलम 71 अन्वये कायदा आणि न्याय मंत्रालयाने (विधी विभाग) अधिकृत राजपत्रात, जर तो नियमित रिक्त जागा भरण्यासाठी निवडला गेला असेल किंवा कोणतीही नियमित किंवा प्रासंगिक रिक्त जागा भरण्यासाठी नामनिर्देशित झाला असेल तर. त्याचे नाव सूचित केले जाण्याची तारीख; आणि
  • तर तो लोक अधिनियम 1951 चे लोकप्रतिनिधी कलम 67 अंतर्गत कायदा आणि न्याय (विधान कलम) मंत्रालयाने त्याच्या निवडणूक च्या घोषणा शासकीय राजपत्रातील प्रकाशन तारखेपासून, एक प्रासंगिक पद भरण्यासाठी निवडून आहे.
Parliament of India: Rajya Sabha: Study Material for ZP Exams_50.1
Adda247 Marathi Application

List Of Cities In Maharashtra

Rajya Sabha: Qualifications for Membership of Rajya Sabha | राज्सयभेच्या सदस्यत्वासाठी पात्रता

Rajya Sabha: Qualifications for Membership of Rajya Sabha: राज्यसभेची (Rajya Sabha Eligibility) पात्रता आणि अपात्रता खालील मुद्यांवरून स्पष्ठ होते.

पात्रता

संविधानाच्या कलम 84 मध्ये संसद सदस्यत्वाची पात्रता नमूद केली आहे. राज्यसभेच्या सदस्यत्वासाठी पात्र ठरणाऱ्या व्यक्तीकडे खालील पात्रता असायला हवी.

  1. तो भारताचा नागरिक असला पाहिजे आणि निवडणूक आयोगाने अधिकृत केलेल्या एखाद्या व्यक्तीसमोर राज्यघटनेच्या तिसऱ्या अनुसूचीमध्ये नमूद केलेल्या फॉर्मनुसार शपथ किंवा प्रतिज्ञापत्र बनवणे आणि त्याचे सदस्यत्व घेणे आवश्यक आहे;
  2. त्याचे वय ३० वर्षांपेक्षा कमी नसावे;
  3. संसदेने बनवलेल्या कोणत्याही कायद्याने किंवा त्या निमित्ताने विहित केलेली अशी इतर पात्रता त्याच्याकडे असणे आवश्यक आहे.

अपात्रता 

घटनेच्या कलम 102 मध्ये असे नमूद केले आहे की एखादी व्यक्ती संसदेच्या कोणत्याही सभागृहाचा सदस्य म्हणून निवडल्याबद्दल आणि असण्यासाठी अपात्र ठरविली जाईल –

  1. जर त्याच्याकडे भारत सरकार किंवा कोणत्याही राज्य सरकारच्या अंतर्गत लाभाचे कोणतेही पद असेल तर, संसदेने कायद्याद्वारे घोषित केलेल्या कार्यालयाव्यतिरिक्त, त्याच्या धारकास अपात्र ठरवू नये;
  2. जर तो अस्वस्थ मनाचा असेल आणि सक्षम न्यायालयाने असे घोषित केले असेल;
  3. जर तो दिवाळखोर नसलेला असेल;
  4. जर तो भारताचा नागरिक नसेल, किंवा त्याने स्वेच्छेने परदेशी राज्याचे नागरिकत्व प्राप्त केले असेल, किंवा परदेशी राज्याशी निष्ठा किंवा पालन केल्याची कोणतीही पावती असेल;
  5. जर तो संसदेने बनवलेल्या कोणत्याही कायद्याद्वारे किंवा त्याअंतर्गत अपात्र ठरला असेल.

Rajya Sabha: Chairman and Deputy Chairman | राज्यसभा: पीठासीन अधिकारी – अध्यक्ष आणि उपसभापती

Rajya Sabha: Chairman and Deputy Chairman: राज्यसभेच्या (Parliament of India: Rajya Sabha) पीठासीन अधिकाऱ्यांकडे सभागृहाचे कामकाज चालवण्याची जबाबदारी असते. भारताचे उपराष्ट्रपती हे राज्यसभेचे पदसिद्ध  अध्यक्ष (Rajya Sabha Chairman) असतात. राज्यसभा आपल्या सदस्यांमधून उपसभापती निवडते. राज्यसभेत उपसभापतींचे एक पॅनेल देखील आहे, ज्याचे सदस्य राज्यसभेचे अध्यक्ष नामनिर्देशित करतात. अध्यक्ष आणि उपसभापतींच्या अनुपस्थितीत, उपसभापतींच्या पॅनेलमधील एक सदस्य सभागृहाच्या कामकाजाचे अध्यक्षस्थान करतो.

How Many Airports In Maharashtra?

Relation Between Lok Sabha and Rajya Sabha | लोकसभा व राज्यसभा यातील संबंध

Relation Between Lok Sabha and Rajya Sabha: घटनेच्या अनुच्छेद 75(3) अन्वये, मंत्रिपरिषद लोकसभेला एकत्रितपणे जबाबदार आहे, म्हणजे राज्यसभा (Parliament of India: Rajya Sabha) सरकार बनवू शकत नाही किंवा बनवू शकत नाही. तथापि, ते सरकारवर नियंत्रण ठेवू शकते आणि हे कार्य खूप प्रमुख बनते, विशेषतः जेव्हा सरकारला राज्यसभेत बहुमत नसते.

दोन्ही सभागृहांमधील गतिरोध दूर करण्यासाठी, सामान्य कायद्याच्या बाबतीत, संविधानाने दोन्ही सभागृहांच्या संयुक्त बैठकीची तरतूद केली आहे. खरे तर, यापूर्वी असे तीन प्रसंग घडले आहेत की जेव्हा संसदेची सभागृहे त्यांच्यातील मतभेद दूर करण्यासाठी संयुक्त बैठकीमध्ये बसल्या होत्या. संयुक्त बैठकीतील मुद्दे उपस्थित आणि मतदान करणाऱ्या दोन्ही सभागृहांच्या एकूण सदस्यांच्या बहुमताने ठरवले जातात. लोकसभेच्या अध्यक्षांच्या अध्यक्षतेखाली संसद भवनाच्या सेंट्रल हॉलमध्ये संयुक्त बैठक आयोजित केली जाते. तथापि, मुद्रा विधेयकाच्या बाबतीत, दोन्ही सभागृहांच्या संयुक्त बैठकीसाठी घटनेत कोणतीही तरतूद नाही कारण आर्थिक बाबींमध्ये लोकसभेला राज्यसभेपेक्षा स्पष्टपणे महत्त्व प्राप्त होते. घटना दुरुस्ती विधेयकाच्या संदर्भात, घटनेत अशी तरतूद करण्यात आली आहे की असे विधेयक दोन्ही सभागृहांनी घटनेच्या कलम 368 नुसार विहित केलेल्या विशिष्ट बहुमताने मंजूर केले पाहिजे. त्यामुळे घटनादुरुस्ती विधेयकाबाबत दोन्ही सभागृहांमधील गतिरोध दूर करण्याची कोणतीही तरतूद नाही.

मंत्री संसदेच्या कोणत्याही सभागृहाचे असू शकतात. राज्यघटनेने याबाबत सभागृहांमध्ये कोणताही भेद केलेला नाही. प्रत्येक मंत्र्याला बोलण्याचा आणि कोणत्याही सभागृहाच्या कामकाजात भाग घेण्याचा अधिकार आहे परंतु तो ज्या सभागृहाचा सदस्य आहे त्याच सभागृहात त्याला मतदान करण्याचा अधिकार आहे.

Some Special Power of Rajya Sabha | राज्यसभेचे विशेष अधिकार

Some Special Power of Rajya Sabha: राज्यसभेला (Parliament of India: Rajya Sabha) फेडरल चेंबर असल्याने संविधानानुसार काही विशेष अधिकार आहेत. कायदेविषयक सर्व विषय/क्षेत्रे तीन याद्यांमध्ये विभागली गेली आहेत – केंद्र सूची, राज्य सूची आणि समवर्ती सूची. केंद्र आणि राज्य याद्या परस्पर अनन्य आहेत – एक दुसऱ्याच्या क्षेत्रात ठेवलेल्या प्रकरणावर कायदा करू शकत नाही. तथापि, जर राज्यसभेने “राष्ट्रीय हितासाठी आवश्यक किंवा हितावह आहे” असे सांगून उपस्थित असलेल्या आणि मतदान केलेल्या दोन तृतीयांश पेक्षा कमी नसलेल्या बहुमताने ठराव संमत केला तर संसदेने राज्य सूचीमध्ये समाविष्ट असलेल्या विषयावर कायदा करणे आवश्यक आहे. संसदेला भारताच्या संपूर्ण प्रदेशासाठी किंवा कोणत्याही भागासाठी ठरावामध्ये निर्दिष्ट केलेल्या विषयावर कायदा करण्याचा अधिकार प्राप्त होतो.

जर राज्यसभेने (Rajya Sabha in Marathi) केंद्र आणि राज्यांसाठी समान असलेल्या एक किंवा अधिक अखिल भारतीय सेवांची निर्मिती करणे राष्ट्रीय हिताच्या दृष्टीने आवश्यक किंवा हितकारक आहे असे घोषित करणारा आणि मतदान करणाऱ्या सदस्यांपैकी कमीत कमी दोन-तृतीयांश बहुमताने ठराव मंजूर केला, तर संसद कायद्याद्वारे अशा सेवा निर्माण करण्याचा अधिकार प्राप्त होतो.

राज्यघटनेनुसार, राष्ट्रपतींना राष्ट्रीय आणीबाणीच्या प्रसंगी, राज्यामध्ये घटनात्मक यंत्रणा अपयशी ठरल्यास किंवा आर्थिक आणीबाणीच्या परिस्थितीत उद्घोषणा जारी करण्याचा अधिकार आहे. अशा प्रत्येक घोषणेला ठराविक कालावधीत संसदेच्या दोन्ही सभागृहांनी मान्यता दिली पाहिजे. तथापि, काही विशिष्ट परिस्थितीत राज्यसभेला (Parliament of India: Rajya Sabha) या संदर्भात विशेष अधिकार प्राप्त होतात. जर लोकसभा विसर्जित करण्यात आली असेल किंवा लोकसभेचे विसर्जन त्याच्या मंजुरीसाठी दिलेल्या कालावधीत झाले असेल, तर ती घोषणा प्रभावी राहते, जर तो मंजूर करणारा ठराव राज्यसभेने निर्दिष्ट कालावधीत मंजूर केला असेल

Fathers Of Various Fields

List of Rajya Sabha members (MP) from Maharashtra | महाराष्ट्रातील राज्यसभा सदस्याची यादी

List of Rajya Sabha members (MP) from Maharashtra: महाराष्ट्रातील राज्यसभा सदस्याची यादी खालीलप्रमाणे आहे.

Sr. No Name Date of Appointment Date of Retirement
1 Udayanraje Bhosale (उदयनराजे भोसले) 03-Apr-2020 02-Apr-2026
2 Bhagwat Karad (भागवत कराड) 03-Apr-2020 02-Apr-2026
3 Prakash Javadekar (प्रकाश जावडेकर) 03-Apr-2018 02-Apr-2024
4 Narayan Rane (नारायण राणे) 03-Apr-2018 02-Apr-2024
5 V. Muraleedharan (व्ही. मुरलीधरन) 03-Apr-2018 02-Apr-2024
6 Piyush Goyal (पियुष गोयल) 05-Jul-2022 04-Jul-2028
7 Anil Sukhdevrao Bonde (अनिल सुखदेव बोंडे) 05-Jul-2022 04-Jul-2028
8 Dhananjay Mahadik (धनंजय महाडिक) 05-Jul-2022 04-Jul-2028
9 Ramdas Athawale (रामदास आठवले) 03-Apr-2020 02-Apr-2026
10 Sharad Pawar (शरद पवार) 03-Apr-2020 02-Apr-2026
11 Fouzia Khan (फौजिया खान) 03-Apr-2020 02-Apr-2026
12 Vandana Chavan (वंदना चव्हाण) 03-Apr-2018 02-Apr-2024
13 Praful Patel (प्रफुल्ल पटेल) 05-Jul-2022 04-Jul-2028
14 Kumar Ketkar (कुमार केतकर) 03-Apr-2018 02-Apr-2024
15 Imran Pratapgarhi (इम्रान प्रतापगडी) 05-Jul-2022 05-Jul-2028
16 Rajni Patil (रजनी पाटील) 27-Sep-2021 02-Apr-2026
17 Priyanka Chaturvedi (प्रियांका चतुर्वेदी) 03-Apr-2020 02-Apr-2026
18 Anil Desai (अनिल देसाई) 03-Apr-2018 02-Apr-2024
19 Sanjay Raut (संजय राऊत) 05-Jul-2022 04-Jul-2028
Parliament of India: Rajya Sabha: Study Material for ZP Exams_60.1
Adda247 Marathi Telegram

Note: महाराष्ट्रातील सर्व स्पर्धा परीक्षांसाठी ऑनलाईन क्लास, व्हिडिओ कोर्स, टेस्ट सिरीज, पुस्तके आणि इतर अभ्यास साहित्य खाली दिलेल्या लिंक वर क्लिक करून मिळावा.

MAHARASHTRA STUDY MATERIAL

जिल्हा परिषद परीक्षेसाठी उपयुक्त मराठी व्याकरण या विषयावर इतर महत्वाचे लेख

महाराष्ट्रातील आगामी जिल्हा परिषद भरती 2023, आरोग्य भरती 2023, नगर परिषद भरती 2023, MIDC भरती 2023 व इतर सर्व सरळ सेवा भरती साठी मराठी व्याकरणावर अड्डा247 ने एक लेखमालिका सुरु केली आहे. दररोज यात नवनवीन घटकांची भर पडत आहे. मराठी व्याकरणाचे इतर महत्वाचे लेख पाहण्यासाठी खाली दिलेल्या लिंक वर क्लिक करा.

लेखाचे नाव लिंक
चक्रवाढ व्याज (Compound Interest)
भारताचे नागरिकत्व
पाहण्यासाठी येथे क्लिक करा
भारतीय नागरिकांचे मूलभूत अधिकार
पाहण्यासाठी येथे क्लिक करा
भारतीय संविधानाची उद्देशिका
भारतातील राज्ये आणि त्यांची राजधानी
पाहण्यासाठी येथे क्लिक करा
महाराष्ट्राचे हवामान पाहण्यासाठी येथे क्लिक करा
सिंधू संस्कृती
जगातील 07 खंड पाहण्यासाठी येथे क्लिक करा
टक्केवारी सूत्र, टक्केवारी म्हणजे काय, कसे काढायचे आणि काही महत्त्वाचे प्रश्न
भारतातील कृषी अर्थव्यवस्था
भारताच्या पंचवार्षिक योजना (1951 ते 2017)
पाहण्यासाठी येथे क्लिक करा
गती व गतीचे प्रकार पाहण्यासाठी येथे क्लिक करा
आम्ल व आम्लारी पाहण्यासाठी येथे क्लिक करा
भारतातील सर्वात लांब पूल 2023
रोग व रोगांचे प्रकार
महाराष्ट्रातील मंत्रिमंडळ
महाराष्ट्रातील लोकजीवन
सजीवांचे वर्गीकरण भाग 1: सूक्ष्मजीव आणि वनस्पती
वनस्पतीची रचना आणि कार्ये
भारतीय नागरिकांचे मूलभूत अधिकार
लोकपाल आणि लोकायुक्त
संगणकाशी संबंधीत शब्दांचे शॉर्ट आणि लॉंग फॉर्म्स
महाराष्ट्राचे प्रशासकीय विभाग
भारतातील राष्ट्रीय जलमार्ग
पृथ्वीवरील महासागर
महाराष्ट्राचे हवामान
भारताची क्षेपणास्त्रे
महाराष्ट्रातील शहरांची यादी
ब्रिटिश भारतातील प्रारंभीच्या काळातील गव्हर्नर जनरल (1857 च्या आधीचे)
महाराष्ट्रातील महत्त्वाच्या नद्या
ढग व ढगांचे प्रकार
नदीकाठच्या भारतीय शहरांची यादी
महाराष्ट्रातील वने व वनांचे प्रकार, राष्ट्रीय उद्याने आणि अभयारण्ये
गांधी युग – सर्व स्पर्धा परीक्षांसाठी अभ्यास साहित्य
गती व गतीचे प्रकार – संज्ञा, वर्गीकरण, आलेख आणि वर्गीकरण

For More Study Articles, Click here

ताज्या महाराष्ट्र सरकारी नोकरीबद्दल माहितीसाठी माझी नोकरी 2023
होम पेज अड्डा 247 मराठी
मराठीत चालू घडामोडी चालु घडामोडी

अड्डा 247 मराठीचे युट्युब चॅनल

अड्डा 247 मराठी अँप | अड्डा 247 मराठी टेलिग्राम ग्रुप

Parliament of India: Rajya Sabha: Study Material for ZP Exams_70.1
महाराष्ट्राचा महापॅक

Sharing is caring!

FAQs

In which article of the constitution state the eligibility of members?

Article 84 of the Constitution states the eligibility of members

What is the term of Rajya Sabha?

The Rajya Sabha is a permanent house and 1/3 of the members retire every two years.

Who is the ex-officio Speaker of Rajya Sabha?

According to Article 89 of the Constitution, the Vice President of India is the ex-officio Speaker of the Rajya Sabha.

Where can I find such an important article?

On the official website of Adda 247 Marathi you will find notifications of all competitive examinations, syllabus, previous year's question papers and study materials.