National Animal of India | भारताचा राष्ट्रीय प्राणी_00.1
Marathi govt jobs   »   Study Materials   »   Information about National Animal of India

भारताचा राष्ट्रीय प्राणी | National Animal of India

भारताचा राष्ट्रीय प्राणी | National Animal of India: भारतीय राष्ट्रीय प्रतीक देशातील प्रतिमा चित्रण आणि अतिशय काळजीपूर्वक निवड करण्यात आली आहे. राष्ट्रीय चिन्हे देश आणि तिची जातीय संस्कृती परिभाषित करतात. भारताचा राष्ट्रीय प्राणी म्हणून निवड आहे रॉयल बंगाल टाइगर . हिंदू पौराणिक कथा आणि वैदिक युगात वाघ हे शक्तीचे प्रतीक होते. हे बर्याचदा दुर्गा देवीच्या विविध रूपांचे प्राणी-वाहन म्हणून चित्रित केले गेले. भारत जगातील 80 टक्के वाघांचे घर आहे. रॉयल बंगाल टायगरने भारतीय चलनी नोट्स तसेच टपाल तिकिटांमध्ये वैशिष्ट्यीकृत केले आहे. या लेखात आपण याबद्दल पूर्ण माहिती बघणार आहे.

National Animal of India | भारताचा राष्ट्रीय प्राणी

National Animal of India | भारताचा राष्ट्रीय प्राणी: भारताचा राष्ट्रीय प्राणी भव्य रॉयल बंगाल टायगर (वाघ) आहे. त्याचे वैज्ञानिक नाव पँथेरा टिग्रीस आहे. बंगाल टायगर हा एक पट्टे असलेला प्राणी आहे ज्यात गडद पट्ट्यांसह फरचा जाड पिवळा कोट आहे. रॉयल बंगाल वाघ हे सामर्थ्य, चपळता आणि कृपेचे प्रतीक आहे. रॉयल बंगाल वाघ एकाच वेळी भव्य, शाही आणि प्राणघातक आहे ज्यामुळे तो भारतीय प्राण्यांमध्ये सर्वात विशिष्ट मांसाहारी बनतो.

 

National Animal of India | भारताचा राष्ट्रीय प्राणी_50.1
राष्ट्रीय प्राणी वाघ

हे त्याच्या गूढ आणि मोहक वैशिष्ट्यांसाठी ओळखले जाते जे त्याला भारतात कुठेही आढळलेल्या उर्वरित वन्य प्राण्यांपासून वेगळे करते. या गुणांमुळेच तो भारताचा राष्ट्रीय प्राणी बनतो. वाघाचे सरासरी आयुर्मान 8 ते 10 वर्षे आहे.

राज्यसेवा पूर्व परीक्षा 2021 ची जाहिरात पाहण्यासाठी येथे क्लिक करा.

National Animal of India: Scientific Classification | भारताचा राष्ट्रीय प्राणी: वैज्ञानिक वर्गीकरण

National Animal of India: Scientific Classification | भारताचा राष्ट्रीय प्राणी : वैज्ञानिक वर्गीकरण: भारताच्या राष्ट्रीय प्राण्यांचे शास्त्रीय वर्गीकरण, रॉयल बंगाल वाघ खालीलप्रमाणे आहे

Kingdom Animalia
Phylum Chordata
Clade Synapsida
Class Mammalia
Order Carnivora
Family Felidae
Genus Panthera
Species Panthera tigris

Tiger Reserves in India | भारतातील व्याघ्र प्रकल्प

Tiger Reserves in India | भारतातील व्याघ्र प्रकल्प: दिवसेंदिवस वाघांची संख्या कमी होत होती. त्याचे जतन आणि संवर्धन करणे आपल्या सर्वांची जबाबदार आहे. या गोष्टीचा विचार करून भारत सरकारने 1973 साली प्रोजेक्ट टायगर सुरु केले. या प्रकल्पाचा उद्देश वाघांच्या नैसर्गिक अधिवासात त्यांची व्यवहार्य लोकसंख्या सुनिश्चित करणे, त्यांना नामशेष होण्यापासून वाचवणे आणि नैसर्गिक वारसा म्हणून जैविक महत्त्व असलेल्या क्षेत्रांचे कायमस्वरूपी संरक्षण करणे हे वाघांच्या वितरणामध्ये पर्यावरणाच्या विविधतेचे शक्य तितके जवळचे प्रतिनिधित्व करते. या प्रकल्पाने देशातील वाघांची घटती लोकसंख्या पुनरुज्जीवित करण्यास खरोखर मदत केली आहे. अधिकृत आकडेवारीनुसार देशात फक्त 1411 वाघ होते. 2018 मध्ये 2,967 वाघांची संख्या वाढली .

National Animal of India | भारताचा राष्ट्रीय प्राणी_60.1
प्रोजेक्ट टायगर

1973 साली जेव्हा वाघ प्रकल्प सुरू झाला तेव्हा संपूर्ण देशात फक्त 9 व्याघ्र प्रकल्प होते . वर्ष 2019 मध्ये गोळा केलेल्या आकडेवारीनुसार ही संख्या 50 वर गेली आहे. देशातील सर्व व्याघ्र प्रकल्पांची नावे खाली दिली आहेत.

IBPS Clerk 2021 अधिसूचना पाहण्यासाठी येथे क्लिक करा.

अ. क्र. व्याघ्र प्रकल्पाचे नाव राज्य
1 नागार्जुनसागर श्रीशैलम आंध्र प्रदेश
2 नामदाफा अरुणाचल प्रदेश
3 कमलंग व्याघ्र प्रकल्प अरुणाचल प्रदेश
4 पॅकेज अरुणाचल प्रदेश
5 माझे आसाम
6 नेमेरी आसाम
7 ओरंग व्याघ्र प्रकल्प आसाम
8 काझीरंगा आसाम
9 वाल्मिकी बिहार
10 उदंती-सीतानदी छत्तीसगड
11 अचनकमार छत्तीसगड
12 इंद्रावती छत्तीसगड
13 पालामाऊ झारखंड
14 बांदीपूर कर्नाटक
15 भद्रा कर्नाटक
16 दांडेली-अंशी कर्नाटक
17 नगरहोल कर्नाटक
18 बिलीगिरी रंगनाथ मंदिर कर्नाटक
19 पेरियार केरळा
20 परंबिकुलम केरळा
21 कान्हा मध्य प्रदेश
22 पेंच मध्य प्रदेश
23 बांधवगड मध्य प्रदेश
24 ठेवा मध्य प्रदेश
25 सातपुडा मध्य प्रदेश
26 संजय-डुब्री मध्य प्रदेश
27 Melghat महाराष्ट्र
28 ताडोबा-अंधारी महाराष्ट्र
29 पेंच महाराष्ट्र
30 सह्याद्री महाराष्ट्र
31 नवेगाव-नागझिरा महाराष्ट्र
32 बोर महाराष्ट्र
33 दंपा मिझोरम
34 सिमिलीपाल ओडिशा
35 सत्कोसिया ओडिशा
36 रणथंबोर राजस्थान
37 सरिस्का राजस्थान
38 मुकंद्रा हिल्स राजस्थान
39 कलाकड-मुंडंथुराई तामिळनाडू
40 अनामलाई तामिळनाडू
41 मुदुमालाई तामिळनाडू
42 सत्यमंगलम तामिळनाडू
43 सैनिक तेलंगणा
44 अमराबाद तेलंगणा
45 दुधवा उत्तर प्रदेश
46 पिलीभीत उत्तर प्रदेश
47 कॉर्बेट उत्तराखंड
48 राजाजी टी.आर उत्तराखंड
49 सुंदरबन पश्चिम बंगाल
50 बक्सा पश्चिम बंगाल

Project Tiger | प्रोजेक्ट टायगर

Project Tiger | प्रोजेक्ट टायगर: प्रोजेक्ट टायगर वाघ संवर्धन कार्यक्रम एप्रिल 1973 मध्ये सुरू करण्यात आली.  भारत सरकारने  पंतप्रधान इंदिरा गांधी च्या कारकीर्द याची सुरवात करण्यात आली. या प्रकल्पाचा उद्देश बंगाल वाघांची त्यांच्या नैसर्गिक अधिवासात व्यवहार्य लोकसंख्या सुनिश्चित करणे , त्यांना नामशेष होण्यापासून वाचवणे आणि जैविक महत्त्व असलेल्या क्षेत्रांचे नैसर्गिक वारसा म्हणून कायमस्वरूपी संरक्षण करणे हे देशातील वाघांच्या वितरणात इकोसिस्टमच्या विविधतेचे शक्य तितके जवळचे प्रतिनिधित्व करणे आहे . प्रकल्पाच्या टास्क फोर्सने या व्याघ्र प्रकल्पांची कल्पना केली प्रजनन केंद्रक म्हणून, ज्यामधून अतिरिक्त प्राणी शेजारच्या जंगलांमध्ये स्थलांतरित होतील. प्रकल्पांतर्गत अधिवास संरक्षण आणि पुनर्वसनाच्या गहन कार्यक्रमाला पाठिंबा देण्यासाठी निधी आणि वचनबद्धता एकत्रित केली गेली.  शासनाने शिकारांचा सामना करण्यासाठी वाघ संरक्षण दल स्थापन केले आहे आणि मानवी-वाघ संघर्ष कमी करण्यासाठी ग्रामस्थांचे पुनर्वसन करण्यासाठी निधी दिला आहे.

National Animal of India | भारताचा राष्ट्रीय प्राणी_70.1
राज्यानुसार वाघांची संख्या

2006 च्या व्याघ्र जनगणनेदरम्यान, वाघांची साइट-विशिष्ट घनता, त्यांचे सह-शिकारी आणि कॅमेरा ट्रॅपमधून मिळवलेली शिकार आणि जीआयएस वापरून स्वाक्षरी सर्वेक्षणासाठी एक नवीन पद्धत वापरली गेली . या सर्वेक्षणाच्या निकालाच्या आधारावर, एकूण वाघांची लोकसंख्या 1,411 ते 1,657 प्रौढ आणि 1.5 वर्षापेक्षा जास्त वयाच्या प्रौढ वाघांपर्यंतच्या 1,411 व्यक्तींची होती.  प्रकल्पामुळे वाघांची संख्या 2018 मध्ये 2,603–3,346 पर्यंत वाढली.

भारतातील राष्ट्रीय महामार्ग वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा.

Statewise Tiger Population in India | राज्यानुसार भारतातील वाघाची संख्या 

Statewise Tiger Population in India | राज्यानुसार भारतातील वाघाची संख्या : राज्यानुसार भारतातील वाघाची संख्या 2006 पासून 2018 पर्यंत खाली देण्यात आली आहे.

राज्य 2006
जनगणना
2010
जनगणना
2014
जनगणना
2018
जनगणना
बिहार 10 8 28 31
उत्तराखंड 178 227 340 442
उत्तर प्रदेश 109 118 117 173
आंध्र प्रदेश 95 72 68 48
तेलंगणा 26
छत्तीसगड 26 26 46 1
झारखंड 10 3 5
मध्यप्रदेश 300 257 308 526
महाराष्ट्र 103 168 190 312
ओडिशा 45 32 28 28
राजस्थान 32 36 45 69
गोवा 5 3
कर्नाटक 290 300 406 524
केरळा 46 71 136 190
तामिळनाडू 76 163 229 264
अरुणाचल
प्रदेश
14 28 2
आसाम 70 143 167 190
मिझोरम 6 5 3 0
नागालँड
नॉर्थन डब्ल्यूबी 10 3 0
सुंदरबन 70 76 88

तुम्हाला हेही बघायला आवडेल

National Health Mission (NHM): Study Material for Arogya Bharti 2021 राष्ट्रीय ग्रामीण आरोग्य अभियान (NRHM)
कोविड-19 स्पर्धा परीक्षांसाठी महत्वाची माहिती राष्ट्रीय ग्रामीण आरोग्य अभियान अंतर्गत विविध कार्यक्रम: भाग 1
राष्ट्रीय ग्रामीण आरोग्य अभियान अंतर्गत विविध कार्यक्रम: भाग 2 राष्ट्रीय ग्रामीण आरोग्य अभियान अंतर्गत विविध कार्यक्रम: भाग 3
सार्वत्रिक लसीकरण कार्यक्रम (UIP) आरोग्य विषयक महत्वाचे दिवस
महाराष्ट्रातील महत्त्वाच्या नद्या (संगमस्थळे, धरणे, काठावरची महत्त्वाची शहरे भारतातील महत्त्वाच्या नद्या: पहिल्या दहा लांब नद्यांची यादी
नदीकाठच्या भारतीय शहरांची यादी भारतातील शास्त्रीय आणि लोक नृत्य
भारताच्या पंचवार्षिक योजना (1951 ते 2017) | FYPs (From 1951 To 2017)

महाराष्ट्रातील महत्त्वाची वृत्तपत्रे | Important Newspapers In Maharashtra

Important Passes in Maharashtra | महाराष्ट्रातील महत्त्वाचे घाटरस्ते

Our Solar System: आपली सौरप्रणाली: निर्मिती, ग्रह, तथ्य आणि प्रश्न

भारताची टोकियो ऑलिम्पिक कामगिरी एका दृष्टीक्षेपात

Union and Maharashtra State Council of Ministers

ढग व ढगांचे प्रकार (Clouds And Types Of Clouds)

Indian Constitution | आपली राज्यघटना: मांडणी, स्रोत, भाग, कलमे आणि परिशिष्टे

Highest Mountain Peaks In India – State-Wise List | भारतातील सर्वोच्च पर्वतीय शिखरांची राज्यनिहाय यादी

State Wise-List Of National Parks In India | भारतातील राष्ट्रीय उद्यानांची राज्यनिहाय यादी

Fundamental Rights Of Indian Citizens | भारतीय नागरिकांचे मूलभूत अधिकार

List Of Countries And Their National Sports |  देशांची यादी आणि त्यांचा राष्ट्रीय खेळ

सार्वजनिक वित्त: राजकोषीय धोरण, अर्थसंकल्पीय पद्धत आणि व्याख्या | Public Finance

महाराष्ट्र राज्य GK PDF प्रश्न आणि स्पष्टीकरणासोबत त्यांचे उत्तर | Download All Parts

FAQs National Highways in India

Q1. भारतातील राष्ट्रीय प्राणी यावर कोणत्या परीक्षेत प्रश्न विचारातील?

Ans. होय भारतातील राष्ट्रीय महामार्ग यावर MPSC आरोग्य विभाग, जि. प भरती व इतर स्पर्धा परीक्षेत  प्रश्न विचारातील.

Q2. महाराष्ट्रात किती वाघ्र प्रकल्प आहे?

Ans.महाराष्ट्रात 6 वाघ्र प्रकल्प आहे

Q3. 2018 मध्ये वाघाची संख्या किती झाली?

Ans. वाघांची संख्या 2018 मध्ये 2,603–3,346 पर्यंत वाढली.

Q4.  वाघांची संख्या मोजण्याचे काम कशा मार्फत होते?

Ans. वाघांची संख्या मोजण्याचे काम प्रोजेक्ट टायगर मार्फत होते.

Adda247 मराठी App | Add247Marathi Telegram group

YouTube channel- Adda247 Marathi 

केवळ सरावच परीक्षेत चांगले गुण मिळण्यास मदत करू शकतो

सराव करा

National Animal of India | भारताचा राष्ट्रीय प्राणी_80.1
Maharashtra Mahapack

Sharing is caring!

ज्ञानकोश मासिक चालू घडामोडी-सप्टेंबर 2021

×

Download success!

Thanks for downloading the guide. For similar guides, free study material, quizzes, videos and job alerts you can download the Adda247 app from play store.

Thank You, Your details have been submitted we will get back to you.

Was this page helpful?

Join India's largest learning destination

What You Will get ?

  • Job Alerts
  • Daily Quizzes
  • Subject-Wise Quizzes
  • Current Affairs
  • Previous year question papers
  • Doubt Solving session

Login

OR

Forgot Password?

Join India's largest learning destination

What You Will get ?

  • Job Alerts
  • Daily Quizzes
  • Subject-Wise Quizzes
  • Current Affairs
  • Previous year question papers
  • Doubt Solving session

Sign Up

OR
Join India's largest learning destination

What You Will get ?

  • Job Alerts
  • Daily Quizzes
  • Subject-Wise Quizzes
  • Current Affairs
  • Previous year question papers
  • Doubt Solving session

Forgot Password

Enter the email address associated with your account, and we'll email you an OTP to verify it's you.


Join India's largest learning destination

What You Will get ?

  • Job Alerts
  • Daily Quizzes
  • Subject-Wise Quizzes
  • Current Affairs
  • Previous year question papers
  • Doubt Solving session

Enter OTP

Please enter the OTP sent to
/6


Did not recive OTP?

Resend in 60s

Join India's largest learning destination

What You Will get ?

  • Job Alerts
  • Daily Quizzes
  • Subject-Wise Quizzes
  • Current Affairs
  • Previous year question papers
  • Doubt Solving session

Change Password



Join India's largest learning destination

What You Will get ?

  • Job Alerts
  • Daily Quizzes
  • Subject-Wise Quizzes
  • Current Affairs
  • Previous year question papers
  • Doubt Solving session

Almost there

Please enter your phone no. to proceed
+91

Join India's largest learning destination

What You Will get ?

  • Job Alerts
  • Daily Quizzes
  • Subject-Wise Quizzes
  • Current Affairs
  • Previous year question papers
  • Doubt Solving session

Enter OTP

Please enter the OTP sent to Edit Number


Did not recive OTP?

Resend 60

By skipping this step you will not recieve any free content avalaible on adda247, also you will miss onto notification and job alerts

Are you sure you want to skip this step?

By skipping this step you will not recieve any free content avalaible on adda247, also you will miss onto notification and job alerts

Are you sure you want to skip this step?