Marathi govt jobs   »   Study Materials   »   Information about National Highways in India

List of National Highways in India (Updated) | भारतातील राष्ट्रीय महामार्ग

National Highways in India, In this article you will get detailed information about National Highways in India, List of National Highways in India, Largest and Shortest highway in India. National Highway with their respective length (in Km)

National Highways in India
Catagery Study Material
Useful for MPSC and Other Competitive Exams
Name National Highways in India
Contains
  • List of National Highways
  • Ministry of Road Transport and Highways
  • Golden Quadrilateral (GQ)

List of National Highways in India (Updated)

National Highways in India: देशाचा विकास जलद साधायचा असेल तर त्या देशातील रोड नेटवर्क मजबूत व सर्व सोयींनी युक्त असावे. भारताने याच गोष्टीचा विचार करून भारतातील रोड नेटवर्क एका उच्च पातळीवर नेऊन ठेवले. याच्या निर्मिती व देखरेखीसाठी स्वतंत्र विभाग व मंत्र्यालय आहेत.

भारतातील राष्ट्रीय महामार्ग (National Highways in India) हा भूगोल विषयातील महत्वाचा घटक आहे. भारतातील सर्वात लांब राष्ट्रीय महामार्ग कोणता? भारतातील सर्वात कमी लांबीचा राष्ट्रीय महामार्ग कोणता?, कोणता महामार्ग महाराष्ट्रातून जातो?, असे प्रश्न खूप महत्वाचे आहेत. तर चला आज आपण या लेखात भारतातील राष्ट्रीय महामार्ग (National Highways in India) याविषयी संपूर्ण माहिती पाहूयात.

National Highways in India | भारतातील राष्ट्रीय महामार्ग 

National Highways in India: भारतात राष्ट्रीय महामार्गाचे एक नेटवर्क आहे.  हे सर्व रस्ते, रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालय मालकीचे आहे. हे सर्व राष्ट्रीय महामार्ग भारतीय राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरण (NHAI), राष्ट्रीय महामार्ग आणि पायाभूत सुविधा विकास महामंडळ मर्यादित (NHIDCL) आणि राज्य सरकारच्या सार्वजनिक बांधकाम विभाग (PWD) द्वारे बांधले आणि व्यवस्थापित केले जाते .

भारतीय राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरण (NHAI) आणि राष्ट्रीय महामार्ग आणि पायाभूत सुविधा विकास महामंडळ मर्यादित (NHIDCL) ही विभाग राष्ट्रीय महामार्गांचे जास्तीत जास्त बांधकाम, सुधारणा आणि देखभाल करण्यासाठी जबाबदार नोडल एजन्सी आहेत.

List of National Highways in India (Updated)_40.1
National-Highways-in-India

हे रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालयाच्या अंतर्गत चालते . राष्ट्रीय महामार्ग विकास प्रकल्प (NHDP) विस्तृत आणि महामार्ग नेटवर्क सुधारणा करण्यासाठी एक प्रमुख प्रयत्न आहे. NHAI सहसा महामार्गाची देखभाल आणि टोल- वसुलीसाठी सार्वजनिक-खाजगी भागीदारी मॉडेल वापरते . NHIDCL अभियांत्रिकी खरेदी आणि बांधकाम (EPC) मॉडेलचा वापर देशाच्या आंतरराष्ट्रीय सीमांमध्ये मोक्याच्या रस्त्यांची निर्मिती, विकास आणि देखभाल करण्यासाठी करते.

Nuclear Power Plant in India 2022

Ministry of Road Transport and Highways | रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालय

Ministry of Road Transport and Highways | रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालय: रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालय (MoRTH) भारत सरकार चे महत्वपूर्ण मंत्रालय आहे. हे मंत्रालय भारत सरकारच्या , नियम, अटी आणि रस्ते वाहतूक, वाहतूक संशोधन संबंधित कायदे तयार आणि प्रशासनासाठी शिखर संस्था आहे आणि गतिशीलता वाढवण्यासाठी देखील हातभार लावते.

केंद्रीय अभियांत्रिकी सेवा (रस्ते) संवर्गातील त्याच्या अधिकाऱ्यांमार्फत देशाच्या राष्ट्रीय महामार्गांच्या विकासासाठी जबाबदार आहे. देशाच्या आर्थिक विकासासाठी रस्ते वाहतूक ही एक महत्त्वपूर्ण पायाभूत सुविधा आहे. हे विकासाची गती, रचना आणि नमुना प्रभावित करते. भारतात एकूण मालाच्या 60 टक्के आणि प्रवासी वाहतुकीच्या 85 टक्के वाहतूक करण्यासाठी रस्ते वापरले जातात. म्हणूनच, भारतासाठी या क्षेत्राचा विकास अत्यंत महत्त्वाचा आहे आणि अर्थसंकल्पात महत्त्वपूर्ण भाग आहे.

केंद्रीय  मंत्री : नितीन जयराम गडकरी 

राज्य मंत्री : जनरल व्ही. के. सिंग (सेवा निवृत्त)

National Highways Authority of India | भारतीय राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरण

National Highways Authority of India: भारतीय राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरण भारतीय राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरण अधिनियम, 1988 द्वारे स्थापित केले गेले . अधिनियमाच्या कलम 16 (1) मध्ये असे म्हटले आहे की एनएचएआयचे कार्य राष्ट्रीय महामार्ग आणि भारत सरकारद्वारे सोपवलेले किंवा सोपवलेले इतर कोणतेही महामार्ग विकसित करणे, त्यांची देखभाल करणे आणि त्यांचे व्यवस्थापन करणे आहे.

भारतीय राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरण (NHAI) भारत सरकारची एक स्वायत्त संस्था आहे, जी 1995 (अधिनियम 1988) मध्ये स्थापन झाली आहे आणि भारतातील 1,32,499 किमी पैकी 50,000 किमीपेक्षा जास्त राष्ट्रीय महामार्गांच्या नेटवर्कच्या व्यवस्थापनासाठी जबाबदार आहे. ही रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालयाची नोडल एजन्सी आहे.

NHAI चे विद्यमान अध्यक्ष : सुखबीर सिंग संधू (IAS) , 28 ऑक्टोबर 2019 पासून

List of National Highways in India (Updated)_50.1
Adda247 Marathi App

Important National Highways in India | भारतातील महत्वाचे राष्ट्रीय महामार्ग

Important National Highways in India | भारतातील महत्वाचे राष्ट्रीय महामार्ग: भारतातील महत्वाचे राष्ट्रीय महामार्ग खालील तक्त्यात दिलेले आहे.

महामार्गाचे नाव महामार्गाची लांबी/ अंतर मार्ग
NH-1 663 जालंधर-उरी
NH-1A 456 नवी दिल्ली-अंबाला-जालंधर-अमृतसर
NH-2 1465 दिल्ली-मथुरा-आग्रा-कानपूर-अलाहाबाद-वाराणसी-कोलकाता
NH-3 1161 आग्रा-ग्वाल्हेर-नाशिक-मुंबई
NH-4 1235 ठाणे आणि चेन्नई मार्गे पुणे
NH-5 1533 कोलकाता-चेन्नई
NH-6 1949 कोलकाता-धुळे
NH-7 2369 वाराणसी- कन्याकुमारी
NH-8 1428 दिल्ली-मुंबई- (जयपूर, बडोदा आणि अहमदाबाद मार्गे)
NH-9 841 मुंबई-विजयवाडा
NH-10 403 दिल्ली-फाजिल्का
NH-11 582 आग्रा-बिकानेर
NH-12 890 जबलपूर-जयपूर
NH-13 691 शोलापूर-मंगळूर
NH-14 306 मोरग्राम-खरगपूर
NH-15 1526 पठाणकोट-समखियाली
NH-16 1448 खरगपूर- चेन्नई
NH-17 1269 पनवेल-एडापल्ली
NH-18 359 गोबिंदपूर-बालासोर
NH-19 240 गाझीपूर-पाटणा
NH-20 658 बख्तियारपूर-पानीखोली
NH-21 262 जबलपूर-आग्रा
NH-22 459 अंबाला-शिपित्र
NH-25 353 बाडमेर बेवार
NH-26 551 रायपूर- विजयनगरम
NH-27 3507 पोरबंदर – सिलचर
NH-28 570 लखनौ-बरौनी
NH-30 2040 सितारगंज- इब्राहिमपट्टणम
NH-31 1125 बरही-गुवाहाटी
NH-32 314 चेन्नई-नागापट्टिनम
NH-33 443 फरक्का-अरवल
NH-34 1426 गंगोत्री धाम- लखनदोन
NH-37 356 सूत्रकांडी- भाली
NH-40 424 कुर्नूल-राणीपेट
NH-43 806 कटनी-चंडिल
NH-44 3745 श्रीनगर-कन्याकुमारी
NH-47 1080 बामणबोर-नागपूर
NH-48 2807 दिल्ली-चेन्नई
NH-49 440 कोची-धनुष्कोडी
NH-50 260 बिदर-होसपेट
NH-52 2317 संगरूर-अंकोला
NH-53 1781 हाजीरा-पारादीप बंदर
NH-58 538 बद्रीनाथ-गाझियाबाद
NH-61 652 भिवंडी-निर्मळ
NH-62 748 अबोहर-पिंडवाडा
NH-65 841 पुणे-मछलीपट्टणम
NH-66 1622 कन्याकुमारी-पनवेल
NH-67 432 हुबळी-गूटी
NH-75 533 बंटवाल-वेल्लोर
NH-81 340 कोईम्बतूर-बेंगळुरू
NH-85 413 कोचीन-टोंडी पॉईंट
NH-105 67 पिंजोर-स्वारघाट
NH-150 700 आयझॉल-कोहिमा
NH-200 740 रायपूर-चंडीखल
NH-205 442 अनंतपूर-चेन्नई
NH-209 456 डिंडीगुल-बेंगळुरू
NH-211 400 सोलापूर-धुळे
NH-217 508 रायपूर-गोपालपूर
NH-220 265 कोल्लम-तेउई

Statewise Length of National Highways | राज्यनुसार राष्ट्रीय महामार्गाची लांबी 

Statewise Length of National Highways: राष्ट्रीय महामार्ग प्रत्येक राज्य व केंद्रशासित प्रदेशातून गेला आहे त्यामुळे प्रत्येक राज्य व केंद्रशासित प्रदेशात त्याची लांबी वेगवेगळी आहे. ती खालील तक्त्यात दिली आहे. 

भारतातील राष्ट्रीय महामार्ग –  राज्य आणि केंद्रशासित प्रदेश 
राज्य / केंद्रशासित प्रदेश 31.03.2019 रोजी एकूण लांबी (किमी)
अंदमान आणि निकोबार बेटे 331
आंध्र प्रदेश 6,912
अरुणाचल प्रदेश 2,537
आसाम 3,909
बिहार 5,358
चंदीगड 15
छत्तीसगड 3,605
दादरा आणि नगर हवेली 31
दमण आणि दीव 22
दिल्ली 157
गोवा 293
गुजरात 6,635
हरियाणा 3,166
हिमाचल प्रदेश 2,607
जम्मू आणि काश्मीर 2,423
झारखंड 3,367
कर्नाटक 7,335
केरळा 1,782
लक्षद्वीप 0
मध्य प्रदेश 8,772
महाराष्ट्र 17,757
मणिपूर 1,750
मेघालय 1,156
मिझोरम 1422.5
नागालँड 1,548
ओडिशा 5,762
पुडुचेरी 27
पंजाब 3,274
राजस्थान 10,342
सिक्कीम 463
तामिळनाडू 6,742
तेलंगणा 3,795
त्रिपुरा 854
उत्तराखंड 2,949
उत्तर प्रदेश 11,737
पश्चिम बंगाल 3,664
एकूण भारत 132,500 

National Highways in India – Important Points | भारतातील राष्ट्रीय महामार्ग – महत्वाचे मुद्दे

National Highways in India – Important Points: परीक्षेच्या दृष्टीने भारतातील राष्ट्रीय महामार्ग यावरील काही महत्वाचे मुद्दे खाली दिलेले आहे.

भारतातील सर्वात लांब राष्ट्रीय महामार्ग: NH 44 (पूर्वी राष्ट्रीय महामार्ग 7) हा सर्वात जास्त काळ चालणारा प्रमुख राष्ट्रीय महामार्ग आहे जो श्रीनगरपासून सुरू होतो आणि कन्याकुमारीमध्ये संपतो. तो खालील राज्यातून जातो.

List of National Highways in India (Updated)_60.1
भारतातील सर्वात लांब राष्ट्रीय महामार्ग
  • जम्मू -काश्मीरपासून
  • हिमाचल प्रदेश
  • पंजाब
  • हरियाणा
  • दिल्ली
  • उत्तर प्रदेश
  • मध्य प्रदेश
  • महाराष्ट्र
  • तेलंगणा
  • आंध्र प्रदेश
  • कर्नाटक
  • तामिळनाडू

Important Events Of Indian Freedom Struggle

भारतातील सर्वात लहान राष्ट्रीय महामार्ग

NH 966B (पूर्वी NH 47A) हा भारतातील सर्वात लहान राष्ट्रीय महामार्ग आहे जो 8 किमी (5.0 मैल) अंतर व्यापतो आणि केरळच्या कोची मधील कुंदननूर आणि विलिंग्डन बेटादरम्यान चालतो.

जगातील  दुसरा सर्वोच्च मोटरेबल हायवे

List of National Highways in India (Updated)_70.1
लेह-मनाली महामार्ग

लेह-मनाली महामार्ग, शिमला ला लडाख मध्ये लेह ला जोडणारा जगातील दुसरा सर्वात उंच मोटर महामार्ग आहे. जो 19,300 फूट उंचीवर जातो आणि लेहपासून 230 किमी अंतरावर असलेल्या चिसुमले आणि डेमचोक गावांना जोडतो.

सुवर्ण चतुर्भुज – Golden Quadrilateral (GQ)

List of National Highways in India (Updated)_80.1
सुवर्ण चतुर्भुज – Golden Quadrilateral (GQ)

सुवर्ण चतुर्भुज – Golden Quadrilateral (GQ) हे राष्ट्रीय महामार्ग नेटवर्क आहे जे भारतातील चार प्रमुख मेट्रो शहरांना जोडते, उदा. दिल्ली (उत्तर), कोलकाता (पूर्व), मुंबई (पश्चिम) आणि चेन्नई (दक्षिण).

Study Material for All MPSC Exams |  MPSC च्या सर्व परीक्षांसाठी अभ्यास साहित्य

Study Material for All MPSC Exams: तुमच्या अभ्यासाच्या तयारीला गती देण्यासाठी Adda247 मराठी सर्व विषयातील महत्वाचे टॉपिक कव्हर करणार आहे. त्याच्या सर्व लिंक तुम्ही खालील तक्त्यात पाहू शकता आणि दररोज यात भर पडणार आहे. त्यामुळे तुम्ही Adda247 मराठी च्या अधिकृत वेबसाईट ला भेट द्या. यामुळे तुम्हाला MPSC राज्यसेवा पुर्व परीक्षा 2021 व तसेच आगामी MPSC च्या सर्व स्पर्धा परीक्षेत जास्त गुण मिळवण्यास मदत होईल.

Also Read:

Article Name Web Link App Link
INS Vikrant Click here to View on Website  Click here to View on App 
Maratha Empire Click here to View on Website  Click here to View on App 
Important Days In September 2022 Click here to View on Website  Click here to View on App 
Hill Stations In Maharashtra Click here to View on Website  Click here to View on App 
List Of Chief Justice In India (CJI) 1950 To 2022  Click here to View on Website  Click here to View on App 

FAQs National Highways in India

Q1. रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालयाचे मंत्री कोण आहे?

Ans. नितीन गडकरी रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालयाचे मंत्री आहेत.

Q2. भारतातील सर्वात मोठा राष्ट्रीय महामार्ग कोणता?

Ans. NH 44 ज्याचे पूर्वीचे नाव NH 7 होते तो सर्वात मोठा राष्ट्रीय महामार्ग आहे.

Q3. भारतातील सर्वात लहान राष्ट्रीय महामार्ग कोणता?

Ans. NH 966B (पूर्वी NH 47A ) हा भारतातील सर्वात लहान राष्ट्रीय महामार्ग आहे.

Q4.  राष्ट्रीय महामार्गांच्या नेटवर्कच्या व्यवस्थापनासाठी जबाबदारी कोणाची आहे?

Ans. राष्ट्रीय महामार्गांच्या नेटवर्कच्या व्यवस्थापनासाठी जबाबदारी ही भारतीय राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरणाची (NHAI) आहे.


Latest Maharashtra Govt. Jobs Majhi Naukri 2022
Home Page Adda 247 Marathi
Current Affairs in Marathi Chalu Ghadamodi

YouTube channel- Adda247 Marathi

Adda247 मराठी App | Add247Marathi Telegram group

List of National Highways in India (Updated)_90.1
MPSC Exam Prime Test Pack for Maharashtra exams

Sharing is caring!

Download your free content now!

Congratulations!

List of National Highways in India (Updated)_110.1

ज्ञानकोश मासिक चालू घडामोडी-ऑगस्ट 2022

Download your free content now!

We have already received your details!

List of National Highways in India (Updated)_120.1

Please click download to receive Adda247's premium content on your email ID

Incorrect details? Fill the form again here

ज्ञानकोश मासिक चालू घडामोडी-ऑगस्ट 2022

Thank You, Your details have been submitted we will get back to you.