arrow
arrow
arrow
एतेषु युग्मेषु विचार्यताम् - 1. काव्यादर्शप्रथमाध्यायेः काव्यलक्षणम् । 2. काव्यादर्शद्वितीयाध्यायेः शब्दालंकारनिरूपणम् । 3. काव्यादर्शतृतीयाध
Question

एतेषु युग्मेषु विचार्यताम् -
1. काव्यादर्शप्रथमाध्यायेः काव्यलक्षणम् ।
2. काव्यादर्शद्वितीयाध्यायेः शब्दालंकारनिरूपणम् ।
3. काव्यादर्शतृतीयाध्यायेः अर्थालंकारनिरूपणम् ।
एतेषु कति युग्मानि सम्यक् ?

A.

केवलम् एकः युग्मः

B.

केवलं द्वौ युग्मौ

C.

सर्वे त्रयः युग्माः

D.

न कश्चित्

Correct option is A


परिचय:
काव्यादर्श आचार्य दण्डी द्वारा रचित काव्यशास्त्र का एक महत्त्वपूर्ण ग्रन्थ है, जो चार परिच्छेदों (अध्यायों) में विभक्त है।
व्याख्या:
सही उत्तर (a) केवलम् एकः युग्मः है, क्योंकि इन तीनों कथनों में केवल कथन 1 ही सही है।
· कथन 1: काव्यादर्शप्रथमाध्यायेः काव्यलक्षणम्।
· यह कथन सही है। काव्यादर्श के प्रथम परिच्छेद (अध्याय) में काव्य की परिभाषा (काव्यलक्षण), काव्य के भेद (गद्य, पद्य, मिश्र), और दशगुणों का विस्तृत विवेचन किया गया है।
रोचक तथ्य:
· कथन 2: काव्यादर्शद्वितीयाध्यायेः शब्दालंकारनिरूपणम्।
· यह कथन गलत है। काव्यादर्श के द्वितीय परिच्छेद में अर्थालंकार (जैसे उपमा, रूपक आदि) का निरूपण किया गया है, न कि शब्दालंकार का।
· दण्डी ने यहाँ 35 से अधिक अर्थालंकारों का वर्णन किया है।
· कथन 3: काव्यादर्शतृतीयाध्यायेः अर्थालंकारनिरूपणम्।
· यह कथन भी गलत है। काव्यादर्श के तृतीय परिच्छेद में शब्दालंकार (अनुप्रास, यमक) और प्रहेलिका का वर्णन है।
· यमक अलंकार को यहाँ विस्तार से समझाया गया है।
· अतिरिक्त जानकारी:
· चतुर्थ परिच्छेद (चौथा अध्याय): इसमें दोषों तथा काव्य के अन्य तत्त्वों का निरूपण किया गया है, हालाँकि यह बाद में जोड़ा गया माना जाता है।

Free Tests

Free
Must Attempt

Odd One Out

languageIcon English
  • pdpQsnIcon10 Questions
  • pdpsheetsIcon10 Marks
  • timerIcon10 Mins
languageIcon English
Free
Must Attempt

Number System

languageIcon English
  • pdpQsnIcon10 Questions
  • pdpsheetsIcon10 Marks
  • timerIcon10 Mins
languageIcon English
Free
Must Attempt

General Studies Subject Test 01

languageIcon English
  • pdpQsnIcon20 Questions
  • pdpsheetsIcon20 Marks
  • timerIcon15 Mins
languageIcon English

Similar Questions

test-prime-package

Access ‘Haryana Assistant Professor’ Mock Tests with

  • 60000+ Mocks and Previous Year Papers
  • Unlimited Re-Attempts
  • Personalised Report Card
  • 500% Refund on Final Selection
  • Largest Community
students-icon
383k+ students have already unlocked exclusive benefits with Test Prime!
Our Plans
Monthsup-arrow