arrow
arrow
arrow
एतेषु युग्मेषु विचार्यताम् - 1. काव्यादर्शप्रथमाध्यायेः काव्यलक्षणम् । 2. काव्यादर्शद्वितीयाध्यायेः शब्दालंकारनिरूपणम् । 3. काव्यादर्शतृतीयाध
Question

एतेषु युग्मेषु विचार्यताम् -
1. काव्यादर्शप्रथमाध्यायेः काव्यलक्षणम् ।
2. काव्यादर्शद्वितीयाध्यायेः शब्दालंकारनिरूपणम् ।
3. काव्यादर्शतृतीयाध्यायेः अर्थालंकारनिरूपणम् ।
एतेषु कति युग्मानि सम्यक् ?

A.

केवलम् एकः युग्मः

B.

केवलं द्वौ युग्मौ

C.

सर्वे त्रयः युग्माः

D.

न कश्चित्

Correct option is A


परिचय:
काव्यादर्श आचार्य दण्डी द्वारा रचित काव्यशास्त्र का एक महत्त्वपूर्ण ग्रन्थ है, जो चार परिच्छेदों (अध्यायों) में विभक्त है।
व्याख्या:
सही उत्तर (a) केवलम् एकः युग्मः है, क्योंकि इन तीनों कथनों में केवल कथन 1 ही सही है।
· कथन 1: काव्यादर्शप्रथमाध्यायेः काव्यलक्षणम्।
· यह कथन सही है। काव्यादर्श के प्रथम परिच्छेद (अध्याय) में काव्य की परिभाषा (काव्यलक्षण), काव्य के भेद (गद्य, पद्य, मिश्र), और दशगुणों का विस्तृत विवेचन किया गया है।
रोचक तथ्य:
· कथन 2: काव्यादर्शद्वितीयाध्यायेः शब्दालंकारनिरूपणम्।
· यह कथन गलत है। काव्यादर्श के द्वितीय परिच्छेद में अर्थालंकार (जैसे उपमा, रूपक आदि) का निरूपण किया गया है, न कि शब्दालंकार का।
· दण्डी ने यहाँ 35 से अधिक अर्थालंकारों का वर्णन किया है।
· कथन 3: काव्यादर्शतृतीयाध्यायेः अर्थालंकारनिरूपणम्।
· यह कथन भी गलत है। काव्यादर्श के तृतीय परिच्छेद में शब्दालंकार (अनुप्रास, यमक) और प्रहेलिका का वर्णन है।
· यमक अलंकार को यहाँ विस्तार से समझाया गया है।
· अतिरिक्त जानकारी:
· चतुर्थ परिच्छेद (चौथा अध्याय): इसमें दोषों तथा काव्य के अन्य तत्त्वों का निरूपण किया गया है, हालाँकि यह बाद में जोड़ा गया माना जाता है।

Free Tests

Free
Must Attempt

Unit & Measurement - 1

languageIcon English
  • pdpQsnIcon10 Questions
  • pdpsheetsIcon10 Marks
  • timerIcon5 Mins
languageIcon English
Free
Must Attempt

States of Matter

languageIcon English
  • pdpQsnIcon10 Questions
  • pdpsheetsIcon10 Marks
  • timerIcon5 Mins
languageIcon English
Free
Must Attempt

Classification of Plants

languageIcon English
  • pdpQsnIcon10 Questions
  • pdpsheetsIcon10 Marks
  • timerIcon5 Mins
languageIcon English

Similar Questions

test-prime-package

Access ‘Haryana Assistant Professor’ Mock Tests with

  • 60000+ Mocks and Previous Year Papers
  • Unlimited Re-Attempts
  • Personalised Report Card
  • 500% Refund on Final Selection
  • Largest Community
students-icon
354k+ students have already unlocked exclusive benefits with Test Prime!
Our Plans
Monthsup-arrow