hamburger menu
All Coursesall course arrow
adda247
reward-icon
adda247
    arrow
    arrow
    arrow
    एतेषु कथनेषु विचार्यताम् - 1. पंडिता-क्षमारावस्य जन्म केरलप्रान्ते अभवत् । 2. अवतारकारिका इति ग्रंथस्य रचनाकारः श्रीधरभास्करवर्णेकरो वर्तते।
    Question

    एतेषु कथनेषु विचार्यताम् -
    1. पंडिता-क्षमारावस्य जन्म केरलप्रान्ते अभवत् ।
    2. अवतारकारिका इति ग्रंथस्य रचनाकारः श्रीधरभास्करवर्णेकरो वर्तते।
    3. 'संस्कृतवांङ्मयकोश' इत्यस्य रचनाकारः श्रीधरभास्करवर्णेकरोऽस्ति ।
    एतेषु कति कथनानि सम्यक् ?

    A.

    केवलम् एकम्

    B.

    केवलं द्वे

    C.

    सर्वे त्रयः

    D.

    न कश्चित्

    Correct option is A


    परिचय: यह प्रश्न प्रसिद्ध आधुनिक संस्कृत लेखकों - पंडिता क्षमाराव और श्रीधर भास्कर वर्णेकर - तथा उनके ग्रंथों से संबंधित तीन कथनों की सत्यता की जाँच करता है।
    व्याख्या: सही विकल्प (a) केवलम् एकम् है, क्योंकि दिए गए कथनों में केवल कथन 3 ही सत्य है।
    · कथन 3: 'संस्कृतवांङ्मयकोश' इत्यस्य रचनाकारः श्रीधरभास्करवर्णेकरोऽस्ति ।
    · यह कथन पूर्णतः सत्य है।
    · श्रीधर भास्कर वर्णेकर (1918-2005 ई.) ने ही 'संस्कृत वाङ्ग्मय कोश' की रचना की थी। यह कोश संस्कृत के साहित्य, संस्कृति और इतिहास से संबंधित महत्वपूर्ण सूचनाओं का संग्रह है।
    · वर्णेकर जी को उनके महाकाव्य 'श्रीशिवराज्योदयम्' के लिए भी जाना जाता है।
    रोचक तथ्य: अन्य कथन असत्य हैं और उनसे संबंधित सही जानकारी निम्नलिखित है:
    · कथन 1: पंडिता-क्षमारावस्य जन्म केरलप्रान्ते अभवत् ।
    · यह कथन असत्य है। पंडिता क्षमाराव का जन्म 1890 ई. में पुणे, महाराष्ट्र में हुआ था।
    · वह प्रसिद्ध संस्कृत विद्वान शंकर पांडुरंग पंडित की पुत्री थीं। उनकी प्रमुख रचनाओं में 'मीरा लहरी' और 'ग्रामगीता' (संस्कृत आत्मकथा) शामिल हैं।
    · कथन 2: अवतारकारिका इति ग्रंथस्य रचनाकारः श्रीधरभास्करवर्णेकरो वर्तते।
    · यह कथन असत्य है। 'अवतारकारिका' (ईशावतारकारिका) नामक ग्रन्थ की रचना अम्बिकादत्त व्यास (1858-1900 ई.) ने की थी।
    · श्रीधर भास्कर वर्णेकर के कुछ प्रसिद्ध ग्रन्थ हैं: विवेकानन्दविजयम्, श्रीशिवराज्योदयम्, संस्कृत-वाड्मय कोशः आदि।
    · अम्बिकादत्त व्यास के अन्य प्रसिद्ध ग्रन्थ हैं: शिवराजविजयम् (उपन्यास), सामवतम् (खण्डकाव्य) आदि।
    · निष्कर्ष:
    · चूँकि केवल तीसरा कथन सही है, अतः सही विकल्प (a) केवलम् एकम् है।

    Free Tests

    Free
    Must Attempt

    Unit & Measurement - 1

    languageIcon English
    • pdpQsnIcon10 Questions
    • pdpsheetsIcon10 Marks
    • timerIcon5 Mins
    languageIcon English
    Free
    Must Attempt

    States of Matter

    languageIcon English
    • pdpQsnIcon10 Questions
    • pdpsheetsIcon10 Marks
    • timerIcon5 Mins
    languageIcon English
    Free
    Must Attempt

    Classification of Plants

    languageIcon English
    • pdpQsnIcon10 Questions
    • pdpsheetsIcon10 Marks
    • timerIcon5 Mins
    languageIcon English

    Similar Questions

    test-prime-package

    Access ‘Haryana Assistant Professor’ Mock Tests with

    • 60000+ Mocks and Previous Year Papers
    • Unlimited Re-Attempts
    • Personalised Report Card
    • 500% Refund on Final Selection
    • Largest Community
    students-icon
    353k+ students have already unlocked exclusive benefits with Test Prime!
    Our Plans
    Monthsup-arrow