hamburger menu
All Coursesall course arrow
adda247
reward-icon
adda247
    arrow
    arrow
    arrow
    एतेषु युग्मेषु विचार्यताम् 1. अलंकारसम्प्रदायः रुद्रटः । 2. अलंकारसम्प्रदायः भामहः । 3. अलंकारसम्प्रदायः वामनः । एतेषु कति युग्मानि सम्यक्
    Question

    एतेषु युग्मेषु विचार्यताम्
    1. अलंकारसम्प्रदायः रुद्रटः ।
    2. अलंकारसम्प्रदायः भामहः ।
    3. अलंकारसम्प्रदायः वामनः ।
    एतेषु कति युग्मानि सम्यक् ?

    A.

    केवलम् एकः युग्मः

    B.

    केवलं द्वौ युग्मौ

    C.

    सर्वे त्रयः युग्माः

    D.

    न कश्चित्

    Correct option is B


    परिचय:
    संस्कृत काव्यशास्त्र में काव्य के स्वरूप और आत्मा को लेकर मुख्य रूप से छह सम्प्रदाय माने गए हैं, जिनमें से अलंकार एक प्रमुख सम्प्रदाय है।
    व्याख्या:
    सही उत्तर (b) केवलं द्वौ युग्मौ है, क्योंकि इन तीनों कथनों में केवल कथन 1 और 2 ही सही हैं, जबकि कथन 3 गलत है।
    · कथन 1: अलंकारसम्प्रदायः रुद्रटः।
    · यह कथन सही है। रुद्रट (ग्रन्थ: काव्यालंकार) अलंकार सम्प्रदाय के एक महत्त्वपूर्ण आचार्य हैं। उन्होंने अलंकारों का विस्तृत और वैज्ञानिक वर्गीकरण किया है।
    · कथन 2: अलंकारसम्प्रदायः भामहः।
    · यह कथन भी सही है। भामह (ग्रन्थ: काव्यालंकार) को प्रायः अलंकार सम्प्रदाय का प्रथम प्रतिष्ठापक माना जाता है, जिन्होंने अलंकार को काव्य का अनिवार्य तत्त्व सिद्ध किया।
    रोचक तथ्य:
    · कथन 3: अलंकारसम्प्रदायः वामनः।
    · यह कथन गलत है। आचार्य वामन (ग्रन्थ: काव्यालंकारसूत्रवृत्ति) रीति सम्प्रदाय के प्रवर्तक आचार्य माने जाते हैं। उन्होंने 'रीतिरात्मा काव्यस्य' कहकर रीति को काव्य की आत्मा घोषित किया।
    · वामन ने हालाँकि अलंकारों पर भी विचार किया, पर उनका मुख्य सम्प्रदाय रीति है, अलंकार नहीं।
    · अन्य प्रमुख सम्प्रदाय और उनके प्रवर्तक:
    · रस सम्प्रदाय: भरतमुनि (नाट्यशास्त्र)
    · ध्वनि सम्प्रदाय: आनन्दवर्धन (ध्वन्यालोक)
    · औचित्य सम्प्रदाय: क्षेमेन्द्र (औचित्यविचारचर्चा)
    · वक्रोक्ति सम्प्रदाय: कुन्तक (वक्रोक्तिजीवितम्)

    Free Tests

    Free
    Must Attempt

    Odd One Out

    languageIcon English
    • pdpQsnIcon10 Questions
    • pdpsheetsIcon10 Marks
    • timerIcon10 Mins
    languageIcon English
    Free
    Must Attempt

    Number System

    languageIcon English
    • pdpQsnIcon10 Questions
    • pdpsheetsIcon10 Marks
    • timerIcon10 Mins
    languageIcon English
    Free
    Must Attempt

    General Studies Subject Test 01

    languageIcon English
    • pdpQsnIcon20 Questions
    • pdpsheetsIcon20 Marks
    • timerIcon15 Mins
    languageIcon English
    test-prime-package

    Access ‘Haryana Assistant Professor’ Mock Tests with

    • 60000+ Mocks and Previous Year Papers
    • Unlimited Re-Attempts
    • Personalised Report Card
    • 500% Refund on Final Selection
    • Largest Community
    students-icon
    368k+ students have already unlocked exclusive benefits with Test Prime!
    Our Plans
    Monthsup-arrow