Telugu govt jobs   »   Study Material   »   Decline of The Mauryan Empire

Ancient History Study Notes- Decline of The Mauryan Empire in Telugu, Causes | మౌర్య సామ్రాజ్యం పతనం, కారణాలు

The Mauryan Empire : మౌర్య రాజవంశం చంద్రగుప్త మౌర్యచే స్థాపించబడింది, అతను దాదాపు ఉత్తరం, వాయువ్య మరియు ద్వీపకల్ప భారతదేశంలోని పెద్ద ప్రాంతాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నాడు. మౌర్య మగధలో ఉన్న భారత ఉపఖండంలో భౌగోళికంగా విస్తృతమైన ఇనుప యుగం చారిత్రక శక్తి. 232 BCEలో, మౌర్య సామ్రాజ్యం పతనానికి నాంది పలికిన గ్రేట్ అశోకుని నాయకత్వం ముగిసింది. అనేక విషయాలు విస్తారమైన సామ్రాజ్యం పతనానికి మరియు విచ్ఛిన్నానికి దారితీశాయి. ఇక్కడ మనం మౌర్య సామ్రాజ్య పతనం గురించి వివరంగా వివరించాము. మేము APPSC, TSPSC, గ్రూప్స్, UPSC, SSC, రైల్వేస్ వంటి అన్ని పోటీ పరీక్షలలో ఉపయోగించగల ప్రాచీన భారత చరిత్ర – మౌర్య సామ్రాజ్య పతనానికి సంబంధించిన అన్ని అంశాలను తెలుగు అధ్యయన సామగ్రిని అందజేస్తాము.

Decline of The Mauryan Empire in Telugu, Causes - Ancient History Study Notes_30.1
Decline of Mauryan Empire

Decline of Mauryan Empire | మౌర్య సామ్రాజ్యం పతనం

  • రాజు అశోకుని మరణానంతరం ఐదు యుగాలలో మౌర్య సామ్రాజ్యం పతనమైంది. ఒకప్పుడు శక్తివంతమైన రాజ్యం పతనానికి చరిత్రకారులు అనేక రకాల వివరణలు ఇచ్చారు.
  • మౌర్య సామ్రాజ్యం పశ్చిమాన ఆఫ్ఘనిస్తాన్ నుండి తూర్పున బంగ్లాదేశ్ వరకు దాని శిఖరాగ్రంలో విస్తరించింది.
  • ఇది ఆధునిక తమిళం మరియు కేరళ, అలాగే శ్రీలంక మినహా, ఆచరణాత్మకంగా మొత్తం భారత ఉపఖండాన్ని కలిగి ఉంది.
  • అశోకుని మరణానంతరం, కొన్ని సంవత్సరాల తరువాత.
  • సామ్రాజ్యం క్షీణించడం ప్రారంభించింది. బలహీనమైన వారసులు, సామ్రాజ్యం పరిమాణం, ప్రాంతీయ స్వాతంత్ర్యం, విదేశీ దండయాత్ర మరియు అంతర్గత తిరుగుబాటు వంటి కొన్ని అంశాలు దాదాపుగా ప్రబలంగా కనిపిస్తున్నాయి.
  • ఈ అంశాలు మౌర్య సామ్రాజ్యం పతనానికి దోహదపడ్డాయి.

Causes Of Decline of Mauryan Empire | మౌర్య సామ్రాజ్యం పతనానికి కారణాలు

Weak Successors of Ashoka | అశోకుని బలహీన వారసులు

  • మొదటి ముగ్గురు మౌర్య చక్రవర్తులందరూ అసాధారణ వ్యక్తులు. వీరులుగా, విజేతలుగా, పాలకులుగా విశేష ప్రతిభ కనబరిచారు.
  • ఏదేమైనా, వారసత్వం అన్ని కాలాలకు లేదా వారసులందరికీ పాత్ర సామర్థ్యాన్ని నిర్ధారించదు.
  • అశోకుని కుమారులు, మనుమలు మహా మౌర్యుల అంచనాలను అందుకోవడంలో విఫలమయ్యారు.
  • వారసత్వ క్రమం లేదా అశోకుని వారసుల పేర్లపై పురాణ మరియు ఇతర సాహిత్య ఆధారాలు ఏకీభవించకపోవడం తరువాతి మౌర్యుల బలహీనతకు నిదర్శనం.
  • కాశ్మీర్ క్రానికల్ చెప్పినట్లు అశోకుని మరో కుమారుడు జలౌకుడు కాశ్మీరును పరిపాలించినట్లయితే, అశోకుని ఏ ఒక్క కుమారుడు మొత్తం మౌర్య సామ్రాజ్యాన్ని పాలించలేడు.
  • ఇది తరువాతి మౌర్యుల బలహీనతకు నిదర్శనం.
  • వారి ఉనికికి విరుద్ధమైన కథలు మినహా, అశోకుని మనవరాళ్ల గురించి పెద్దగా తెలియదు.
  • అనేక మంది మౌర్య సంస్థానాధీశుల పేర్లు వివిధ సాహిత్య మూలాలలో ప్రస్తావించబడ్డాయి.
  • దశరథుడు ఈ పాలకులలో ఒకడు, అతను గయ సమీపంలోని నాగార్జుని కొండలపై మూడు శాసనాలను వదిలి, మూడు రాతి గుహలలోని అజివిక సన్యాసులకు తన కానుకను ఇచ్చాడు.
  • అశోకుని మరణం తరువాత సామ్రాజ్యాన్ని కలిపి ఉంచడానికి బలమైన రాజు లేకపోవడంతో, అది త్వరగా కూలిపోయిందని స్పష్టమవుతోంది.

Decline of The Mauryan Empire in Telugu, Causes - Ancient History Study Notes_40.1APPSC/TSPSC Sure shot Selection Group

Independence of the Provinces | సంస్థానాల స్వతంత్రం

  • చంద్రగుప్తుని కాలం నుండి మౌర్య పరిపాలన కేంద్రీకృత వ్యవస్థతో అనుసంధానించబడిన మారుమూల సంస్థానాలను నిర్వహించడానికి తగినంత శక్తివంతంగా ఉన్నప్పటికీ, ప్రాంతీయ పరిపాలనలు కూడా తగినంత బలాన్ని కలిగి ఉండాలి.
  • కేంద్రం అధికారం క్షీణించి, దాని అధికారం బలహీనపడటంతో ప్రావిన్సులు మరింత స్వావలంబన సాధించాయి.
  • అశోకుని మరణం తరువాత వివిధ మౌర్య సంస్థానాలు కేంద్రం నుండి విడిపోయాయి.
  • చక్రవర్తి వ్యక్తిత్వం, అతని గొప్పతనం, సామ్రాజ్య ఐక్యతకు ప్రాథమిక ఏకీకరణ శక్తి.
  • అశోకుని ఏ ఒక్క పుత్రుడు ఏకీకృత సామ్రాజ్యాన్ని నిర్వహించలేకపోయాడు కాబట్టి, వారి విచ్ఛిన్నమైన పాలన విచ్ఛిన్నానికి మొదటి సూచిక.
  • కన్నౌజ్ వంటి తన ఆధిపత్యం కోసం అనేక అదనపు ప్రదేశాలను కూడా స్వాధీనం చేసుకున్నాడు.
  • సామ్రాజ్యం యొక్క సుదూర ప్రాంతాలు సార్వభౌమ రాజ్యాలుగా ఎలా అభివృద్ధి చెందాయో ఇది వర్ణిస్తుంది.

The Area of the empire | సామ్రాజ్యం యొక్క వైశాల్యం

  • మౌర్య సామ్రాజ్యం పరిమాణంలో చాలా పెద్దది.
  • ఇది భారతదేశ సహజ సరిహద్దులకు ఆవల ఉన్న భూభాగాన్ని, అలాగే భారత ఉపఖండంలోని బయటి ప్రాంతాలను కలిగి ఉంది.
  • కమ్యూనికేషన్ లేకపోవడం వల్ల, ఈ విస్తరణ బలం కంటే బలహీనతకు వనరుగా మారింది.
  • విస్తారమైన దూరాల కారణంగా సామ్రాజ్యం చాలా కాలం గట్టిగా అనుసంధానించబడిన రాజకీయ యూనిట్ గా ఉండలేకపోయింది.
  • చంద్రగుప్తుడు, అశోకుడు సంక్లిష్టమైన పరిపాలనా వ్యవస్థను విడిచిపెట్టారు. అయితే మొత్తం యంత్రాంగాన్ని కేంద్రమే నియంత్రించింది.
  • ప్రభుత్వం యొక్క అత్యంత కేంద్రీకృత స్వభావం తీవ్రమైన లోపంతో బాధపడింది. ముఖ్యమైన విధానాలన్నీ రాజు మీదే ఆధారపడి ఉండేవి.
  • రాజు వ్యవస్థకు కేంద్రంగా ఉన్నందున, పరిపాలన విజయం అతని వ్యక్తిత్వంపై ఆధారపడి ఉంది.
  • రాజు బలంగా ఉంటే కేంద్రం శక్తిమంతంగా ఉంటుంది. ఆయన బలహీనంగా ఉంటే కేంద్రం కూడా అంతే.
  • కేంద్రం బలహీనపడినప్పుడు మారుమూల రాష్ట్రాల పాలన కూడా తగ్గింది.
  • తరువాతి మౌర్యుల కాలంలో సరిగ్గా ఇదే జరిగింది. ఈ భారీ సామ్రాజ్యాన్ని బలహీనమైన చక్రవర్తి నేతృత్వంలోని బలహీన కేంద్రం పరిపాలించలేకపోయింది.
  • ఫలితంగా మౌర్య ప్రభుత్వం కూలిపోయి, సామ్రాజ్యం కుప్పకూలింది.

Also Read: Ancient History South India In Telugu

Foreign Invasion | విదేశీ దండయాత్ర

  •  అలెగ్జాండర్ దండయాత్ర సమయం నుండి గ్రీకులకు భారతదేశం యొక్క వాయువ్య సరిహద్దులో ప్రవేశం ఉంది.
  • చంద్రగుప్త మౌర్య గ్రీకులను భారత భూమి నుండి తరిమికొట్టాడు మరియు సెల్యూకోస్ నికేటర్‌ను జయించడం ద్వారా భారత సరిహద్దుల వెలుపల తన అధికారాన్ని స్థాపించాడు.
  • మౌర్య సైన్యానికి భయపడినందున గ్రీకు శక్తులకు బిందుసారుడు మరియు అశోకుని అధికారం పట్ల భయం లేదు.
  • అయితే, అశోకుని మరణం తరువాత, మౌర్య సామ్రాజ్యం కూలిపోవడం మరియు కరిగిపోవడం ప్రారంభించడంతో, గ్రీకులు తమ ఆకలితో ఉన్న చూపులను భారతదేశం వైపు మళ్లించారు.
  • భారతీయ రాజ్యాలను స్వాధీనం చేసుకోవడానికి రాజు ఆంటియోకస్ ది గ్రేట్ యొక్క వ్యర్థమైన ప్రయత్నాలను గ్రీకు చరిత్రకారుడు పాలీబియస్ ప్రస్తావించారు.
  • అతను హిందూ కుష్ ద్వారా మరియు భారత భూభాగంలోకి ప్రవేశించాడు.

Neglect of the north-west frontier | వాయువ్య సరిహద్దు పట్ల నిర్లక్ష్యం

  • షిహ్ హువాంగ్ టి (247-210 BCE), చైనీస్ చక్రవర్తి, 220 BCE చుట్టూ చైనా యొక్క గ్రేట్ వాల్‌ను నిర్మించాడు, ఇది సిథియన్‌ల నుండి తన రాజ్యాన్ని కాపాడుకోవడానికి, శాశ్వత మార్పులో ఉన్న సంచార మధ్య ఆసియా తెగ.
  • భారతదేశం యొక్క ఉత్తర సరిహద్దులో, అశోక చక్రవర్తి అటువంటి రక్షణలను తీసుకోలేదు.
  • సిథియన్ల నుండి పారిపోవడానికి, పార్థియన్లు, షాకులు మరియు గ్రీకులు భారతదేశానికి ప్రయాణించవలసి వచ్చింది.
  • 206 BCEలో గ్రీకులు భారతదేశంలోకి ప్రవేశించిన మొదటివారు, ఉత్తర ఆఫ్ఘనిస్తాన్‌లో వారి బాక్ట్రియా రాష్ట్రాన్ని స్థాపించారు.
  • దీని తరువాత క్రైస్తవ కాలం ప్రారంభమయ్యే వరకు వరుస దండయాత్రలు జరిగాయి.

Also Read: Central Asian Contacts And Their Results In Telugu

Partition of the Empire | సామ్రాజ్య విభజన

  • అశోక సామ్రాజ్యం పతనమైన తర్వాత మౌర్య సామ్రాజ్యం రెండు ముక్కలుగా చీలిపోయింది. దీని ఫలితంగా సామ్రాజ్యం మొత్తం నష్టపోయింది.
  • అశోకుని మరణం తరువాత, అతని కుమారుడు జలౌక స్వతంత్ర చక్రవర్తిగా కాశ్మీర్‌పై పరిపాలించాడు, కాశ్మీర్ చరిత్ర అయిన రాజతరంగిణి రచన రచయిత కల్హణ ప్రకారం.
  • ఈ పానీయాల ఫలితంగా వాయువ్యం నుండి దాడులు వచ్చాయి.

Internal Revolt | అంతర్గత తిరుగుబాటు

  • మౌర్య పాలన విఫలమైనప్పుడు మరియు అశోకుడు మరణించిన అర్ధ శతాబ్దంలో సామ్రాజ్యం విడిపోతున్నప్పుడు, అంతర్గత తిరుగుబాటు సామ్రాజ్యాన్ని చావు దెబ్బ తీసింది.
  • 185 లేదా 186 B.C.లో మౌర్య రాజు బృహద్రథుడు మగధలో పాలించినప్పుడు, మౌర్య సైన్యానికి నాయకుడు జనరల్ పుష్యమిత్ర తిరుగుబాటు చేశాడు.
  • “పుష్పమిత్ర (పుష్యమిత్ర) సేనాపతి తన స్వంత యజమానిని చంపడం ద్వారా రాజ్యాన్ని నియంత్రిస్తాడు” అని పురాణాలు అంచనా వేస్తున్నాయి.
  • హర్ష-చరిత యొక్క పురాణ రచయిత బనా ప్రకారం, పుష్యమిత్రుడు సైన్యం కవాతును నిర్వహించాడు, దానిని అతను రాజును పరిశీలించమని ఆహ్వానించాడు మరియు సైన్యం సహాయంతో అతన్ని అక్కడికక్కడే హత్య చేయడానికి అవకాశం కల్పించాడు.
Read More:
Mauryan Empire In Telugu Gupta Empire In Telugu
Indus Valley Civilization In Telugu
Emperor Ashoka In Telugu
Chalukya Dynasty In Telugu
Buddhist Councils In Telugu

 

Decline of The Mauryan Empire in Telugu, Causes - Ancient History Study Notes_50.1

 

 

మరింత చదవండి: 
తాజా ఉద్యోగ ప్రకటనలు  ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి
ఉచిత స్టడీ మెటీరియల్ (APPSC, TSPSC) ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి
ఉచిత మాక్ టెస్టులు  ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి

Sharing is caring!

FAQs

Who destroyed the Mauryan Empire?

Pushyamitra Shunga eventually ended the Maurya Empire in 185 BC

Who is the founder of the Maurya dynasty?

The Mauryan dynasty was started by Chandragupta Maurya.