Telugu govt jobs   »   Current Affairs   »   Daily current affairs in telugu

India-Russia Relations: From History To Contemporary Times | భారతదేశం-రష్యా సంబంధాలు: చరిత్ర నుండి సమకాలీన కాలం వరకు

India-Russia Relations: From History To Contemporary Times | భారతదేశం-రష్యా సంబంధాలు: చరిత్ర నుండి సమకాలీన కాలం వరకు

భారతదేశం సాంప్రదాయకంగా రష్యాకు నమ్మకమైన వ్యూహాత్మక భాగస్వామిగా మిగిలిపోయింది మరియు మాస్కో గతంలో కష్టతరమైన సమయాల్లో భారతదేశానికి అందించిన సహాయాన్ని గుర్తుచేసుకుంది. భారతదేశం-రష్యా సంబంధాల అభివృద్ధి భారతదేశ విదేశాంగ విధానానికి కీలక స్తంభం. రాజకీయ, భద్రత, రక్షణ, వాణిజ్యం మరియు ఆర్థిక వ్యవస్థ, సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ మరియు సంస్కృతితో సహా ద్వైపాక్షిక సంబంధాల యొక్క దాదాపు అన్ని రంగాలలో ఇండో-రష్యన్ సంబంధాలు మెరుగైన స్థాయి సహకారాన్ని పొందుతాయి.

The Partnership: | భాగస్వామ్యం:

రష్యన్లు మరియు భారతీయులు, స్నేహం మరియు విధేయత వంటి విలువలను పంచుకుంటారు మరియు ఇది రెండు దేశాల ప్రజలను మరియు ప్రత్యేకించి వారి శాశ్వత బ్యూరోక్రసీల సభ్యులను బయటి పరిశీలకులు అరుదుగా గ్రహించే మార్గాలలో ఏకం చేసే విషయం. రెండు దేశాల మధ్య ప్రత్యేకించి ప్రత్యేక హోదా కలిగిన వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యం కొంత కాలం పాటు మరింత బలంగా మరియు వైవిధ్యభరితంగా మారింది. రక్షణ రంగంలో, రష్యాతో భారతదేశం దీర్ఘకాల మరియు విస్తృత సహకారాన్ని కలిగి ఉంది. భారతదేశం-రష్యా సైనిక-సాంకేతిక సహకారం కొనుగోలుదారు-విక్రేత ఫ్రేమ్‌వర్క్ నుండి ఉమ్మడి పరిశోధన, అభివృద్ధి మరియు అధునాతన రక్షణ సాంకేతికతలు మరియు వ్యవస్థల ఉత్పత్తికి సంబంధించిన ఒకటిగా అభివృద్ధి చెందింది. బ్రహ్మోస్ క్షిపణి వ్యవస్థ అలాగే SU-30 ఎయిర్‌క్రాఫ్ట్ మరియు T-90 ట్యాంకుల లైసెన్స్‌తో కూడిన ఉత్పత్తి అటువంటి ప్రధాన సహకారానికి ఉదాహరణలు.

Key Sectors Of Cooperation: | సహకారం యొక్క ముఖ్య రంగాలు:

ఉపగ్రహ ప్రయోగాలు, నావిగేషన్ సిస్టమ్‌లు, రిమోట్ సెన్సింగ్ మరియు బాహ్య అంతరిక్షం యొక్క ఇతర సామాజిక అనువర్తనాలతో సహా బాహ్య అంతరిక్షం యొక్క శాంతియుత ఉపయోగాలలో ఇరుపక్షాలు సహకరిస్తాయి. 2024లో భారత వ్యోమనౌకలో అంతరిక్షంలోకి వెళ్లనున్న భారతీయ వ్యోమగాములు రష్యాలో ప్రాథమిక శిక్షణ పొందడం గమనార్హం, ఇది భారత్-రష్యా స్నేహానికి మరో చిరకాల చిహ్నం. అణుశక్తిని శాంతియుతంగా వినియోగించుకునే విషయంలో రష్యా భారత్‌కు ముఖ్యమైన భాగస్వామి. ఇది నిష్కళంకమైన నాన్-ప్రొలిఫరేషన్ రికార్డుతో అధునాతన అణు సాంకేతికత కలిగిన దేశంగా భారతదేశాన్ని గుర్తించింది. డిసెంబరు 2014లో, భారతదేశం యొక్క DAE (డిపార్ట్‌మెంట్ ఆఫ్ అటామిక్ ఎనర్జీ) మరియు రష్యా యొక్క రోసాటమ్ అణుశక్తిని శాంతియుతంగా ఉపయోగించడంలో సహకారాన్ని బలోపేతం చేయడానికి వ్యూహాత్మక విజన్‌పై సంతకం చేశాయి. రష్యా సహకారంతో భారత్‌లో కూడంకుళం న్యూక్లియర్ పవర్ ప్లాంట్ (KKNPP)ని నిర్మిస్తున్నారు.

Historical Aspect: | చారిత్రక కోణం:

సోవియట్ యుగంలో భారతదేశం మరియు రష్యా దశాబ్దాల సన్నిహిత సంబంధాలను అత్యధిక స్థాయిలో పంచుకున్నాయి. అయితే, సోవియట్ అనంతర తక్షణ సంవత్సరాల గందరగోళం, కొత్తగా స్థాపించబడిన రష్యన్ ఫెడరేషన్ తన విదేశాంగ విధానాన్ని పునర్నిర్మించడానికి ప్రయత్నించడంతో, ఇండో-రష్యా సంబంధాల ద్వారా కూడా ప్రతిధ్వనించింది. సోవియట్ యూనియన్ పతనం తరువాత సంవత్సరాల్లో బోరిస్ యెల్ట్సిన్ పరిపాలన పాశ్చాత్య అనుకూల విదేశాంగ విధాన ధోరణిని అవలంబించింది. భారతదేశానికి, అదే సమయంలో, అది తన ఆర్థిక వ్యవస్థను సరళీకరించడం మరియు వాణిజ్యం మరియు పెట్టుబడి కోసం పశ్చిమ దేశాల వైపు చూడటం ప్రారంభించిన సమయం. యునైటెడ్ స్టేట్స్ (US) ఏకైక సూపర్ పవర్‌గా మారిన ప్రపంచ క్రమానికి సర్దుబాటు చేస్తున్నప్పుడు రెండు దేశాలు దేశీయ ప్రాధాన్యతలతో ఆక్రమించబడ్డాయి.

అయినప్పటికీ, భారతదేశం మరియు రష్యాలు తమ సంబంధాలను పునరుద్ధరించడానికి ప్రయత్నాలు చేశాయి. 1993లో వారు స్నేహం మరియు సహకార ఒప్పందంపై సంతకం చేశారు మరియు ఒక సంవత్సరం తర్వాత వారు సైనిక-సాంకేతిక సహకార ఒప్పందంతో దానిని అనుసరించారు. 1990-93 మధ్య కాలంలో ఆయుధాల అమ్మకాల పరిమాణంలో భారీ పతనం సంభవించినప్పుడు, భారతదేశం చివరికి రష్యా ఆయుధాలను దిగుమతి చేసుకునే ప్రముఖ దేశంగా మారింది.

అయినప్పటికీ, ఆర్థిక సంబంధాలలో సమాంతర పునరుద్ధరణ లేదు. 1990లలో, రూపాయి-రూబుల్ రేటు మరియు భారతదేశం చెల్లించాల్సిన మొత్తాన్ని తిరిగి చెల్లించడం గురించి వివాదాలు కొనసాగాయి. రష్యా ఆర్థిక వ్యవస్థ క్షీణించడం, ఇతర వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల నుండి పోటీ, అలాగే సోవియట్ అనంతర రాష్ట్రంలో చట్టాల అస్పష్టత, ఇవన్నీ రష్యా వాణిజ్యంలో భారతదేశం వాటా క్షీణతకు దోహదపడ్డాయి. 1996 నాటికి, భారతదేశంతో రష్యా వాణిజ్యం రష్యా మొత్తం వాణిజ్యంలో కేవలం ఒక శాతం మాత్రమే అందించింది.

సోవియట్ యూనియన్ కాలంలో వృద్ధి చెందిన సాంస్కృతిక మరియు ప్రజల మధ్య సంబంధాలు-గణనీయమైన నిధులు మరియు సాధారణ మార్పిడి కోసం స్కాలర్‌షిప్‌ల ద్వారా వృద్ధి చెందాయి-కూడా పడిపోయింది. భారతదేశంలో రష్యన్ భాష బోధించే సంస్థల సంఖ్య తగ్గింది, అలాగే ఈ కోర్సుల్లో చేరిన విద్యార్థుల సంఖ్య కూడా తగ్గింది.

2000లో వ్లాదిమిర్ పుతిన్ అధ్యక్షతన భారతదేశం మరియు రష్యాల మధ్య వార్షిక శిఖరాగ్ర సమావేశాలు ప్రారంభమైనప్పుడు ద్వైపాక్షిక సంబంధాలను బలోపేతం చేయడానికి ఒక కొత్త ప్రయత్నం జరిగింది. 2010లో, రెండు దేశాల మధ్య ‘వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యంపై డిక్లరేషన్’ యొక్క దశాబ్దాన్ని గుర్తుచేసుకుంటూ, ఉమ్మడి ప్రకటన ఈ సంబంధం “ప్రత్యేకమైన మరియు విశేషమైన వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యం స్థాయికి” చేరుకుందని ప్రకటించింది.

India’s Position On Recent Conflict: | ఇటీవలి సంఘర్షణపై భారతదేశం యొక్క స్థానం:

  • రష్యా-ఉక్రెయిన్ వివాదం కొనసాగుతున్న సందర్భంలో, పశ్చిమ దేశాలు దాని బహుపాక్షిక విధానానికి అనుగుణంగా భారతదేశం యొక్క సమతుల్య స్థితిని విమర్శిస్తున్నప్పటికీ, కొనసాగుతున్న సంక్షోభంపై భారతదేశం యొక్క వైఖరికి సంబంధించి రష్యా అవగాహనను ప్రదర్శించింది. రష్యా-ఉక్రెయిన్ వివాదానికి సంబంధించి భారతదేశం “సమతుల్యమైన వైఖరిని” తీసుకుంటోందని భారత్‌లో కొత్తగా నియమించబడిన రష్యా రాయబారి డెనిస్ అలిపోవ్ ఇటీవల వ్యక్తం చేశారు. ప్రస్తుత పరిస్థితి సైనిక-సాంకేతిక రంగంలో రష్యా-భారత్ సహకారాన్ని ప్రభావితం చేయదని ఆయన అన్నారు.
  • ఫార్మాస్యూటికల్ రంగంలో, పాశ్చాత్య తయారీదారులు సృష్టించిన శూన్యతను భారతీయ కంపెనీలు భర్తీ చేయగలవు. హైడ్రోకార్బన్ సరఫరాపై భారత్‌తో మెరుగైన సహకారానికి హామీ ఇస్తూ, రష్యా రాయబారి న్యూఢిల్లీ ఆసక్తి చూపితే, మాస్కో తన S-500 వ్యవస్థను భారత్‌కు విక్రయించే అవకాశాలను నిశితంగా అధ్యయనం చేయడానికి సిద్ధంగా ఉందని పేర్కొన్నారు.
  • రెండు దేశాల మధ్య చారిత్రక వ్యూహాత్మక సంబంధాల దృష్ట్యా మరియు ఉక్రెయిన్‌లో రష్యా యొక్క “ప్రత్యేక సైనిక ఆపరేషన్” నేపథ్యంలో, భారతదేశంతో పరస్పర చర్య రష్యాకు ముఖ్యమైన ప్రాముఖ్యతను సంతరించుకుంది. ఈ దశలో భారతదేశంతో రాజకీయ చర్చలు చాలా ముఖ్యమైనవిగా మాస్కో పరిగణించింది; మరియు ఏకకాలంలో పాశ్చాత్య ఆంక్షల విస్తరణతో, ఆర్థిక రంగంలో భారతదేశంతో సహకారం మరింత ముఖ్యమైనదిగా మారిందని గుర్తించింది. అందువల్ల, రష్యా విదేశాంగ మంత్రి సెర్గీ లావ్రోవ్ భారతదేశ పర్యటనను, కొనసాగుతున్న కార్యకలాపాల వెలుగులో మాత్రమే కాకుండా, దీర్ఘకాలిక మరియు వ్యూహాత్మకంగా ముఖ్యమైన సహకారాన్ని స్థాపించడానికి రెండు దేశాల దృష్టి కోణం నుండి కూడా చూడాలి. భారతదేశం మరియు రష్యా మధ్య సంబంధానికి ప్రత్యేకమైన బలం ఉంది, అది తన స్వంత తర్కాన్ని అనుసరిస్తుందని మరియు మూడవ దేశాల నుండి వచ్చే ఒత్తిడికి నిరోధకతను కలిగి ఉందని పదేపదే చూపించింది.

How The Approach Should Be : | విధానం ఎలా ఉండాలి:

బహుళ-డైమెన్షనల్ సంబంధాన్ని తిరిగి స్థాపించే ప్రక్రియ చాలా కాలంగా ఉంది; ప్రాంతీయ మరియు ప్రపంచ స్థాయిలలో భౌగోళిక-రాజకీయ మరియు భౌగోళిక-ఆర్థిక మార్పులతో కూడా పోరాడవలసి వచ్చింది. ఇండో-సోవియట్ సంబంధాల యొక్క పాత రొమాంటిసిజాన్ని అధిగమించి, ఆచరణాత్మక స్థాయిలో నిమగ్నమవ్వడానికి రెండు దేశాలకు ఇది అవసరం. నేడు రెండు దేశాల మధ్య ఉన్న పరస్పర విశ్వాసాన్ని, స్నేహాన్ని కాదనలేం. ఏది ఏమైనప్పటికీ, రెండు దేశాల లక్ష్యాలలో విభేదాలు ఇటీవలి కాలంలో పదునైనవి, ద్వైపాక్షిక మరియు అంతర్జాతీయ కారకాలు రెండింటికి ఆజ్యం పోశాయి – మరియు ఇండో-రష్యా సంబంధాల భవిష్యత్తును లోతుగా ప్రభావితం చేసే సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉన్నాయి.

India-Russia Relations: From History To Contemporary Times |_40.1
SBI Clerk 2022

మరింత చదవండి:

తాజా ఉద్యోగ ప్రకటనలు  ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి
ఉచిత స్టడీ మెటీరియల్ (APPSC, TSPSC) ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి
ఉచిత మాక్ టెస్టులు  ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి

***********************************************************************************************************

Sharing is caring!

Download your free content now!

Congratulations!

India-Russia Relations: From History To Contemporary Times |_60.1

కరెంట్ అఫైర్స్ -ఏప్రిల్ 2022 మాస పత్రిక

Download your free content now!

We have already received your details!

India-Russia Relations: From History To Contemporary Times |_70.1

Please click download to receive Adda247's premium content on your email ID

Incorrect details? Fill the form again here

కరెంట్ అఫైర్స్ -ఏప్రిల్ 2022 మాస పత్రిక

Thank You, Your details have been submitted we will get back to you.