ବୈଶାଳୀର ଆମ୍ରବନ । ଚାତୁର୍ମାସ୍ୟ ବ୍ରତ ଉଦ୍‌ଯାପନ ପାଇଁ ବୁଦ୍ଧ ବର୍ତ୍ତମାନ ସେଠାରେ ରେ ଅବସ୍ଥାନ କରୁଛନ୍ତି । ଆମ୍ରବନର ସ୍ଥାନେ ସ୍ଥାନେ କିଛି ପତ୍ରକୁଟୀର ଓ ଶ୍ରମଣଙ୍କ ରହିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା । ସ୍ଥାନେ ସ୍ଥାନେ ଉଚ୍ଚ ପିଣ୍ଡି, ଅବସର ସମୟ ସମୟରେ ଭିକ୍ଷୁମାନଙ୍କର ଧର୍ମ ଚର୍ଚ୍ଚା ଓ ସାଧନା କରିବା ପାଇଁ ଏହି ପିଣ୍ଡି ବ୍ୟବସ୍ଥା । ଏଇଟା ବର୍ଷାଦିନ । ଏହି ଆମ୍ରବନଟି ନିସ୍ତବ୍‌ଧ, ନିର୍ବାକ୍ । ଯଦିଓ ଗଛପତ୍ରର ଫାଙ୍କ ଦେଇ, କିଛି କିଛି ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ଆସି ମାଟି ଉପରେ ପଡ଼ୁଛି ଏବଂ ମନେହେଉଛି, ଯେପରି ମାଟି ଉପରେ କିଏ ଚିତା ଆଙ୍କିଦେଇଯାଇଛି । ଗୋଟିଏ ଗାଟିଏ ପିଣ୍ଡି ଉପରେ ଏକ ଦୀପଦଣ୍ଡରେ ଦୀପଟିଏ ଜଳୁଚି । ତା' ପାଖରେ ଗୋଟିଏ କାଷ୍ଠ ପିଠିକା ଏବଂ ପିଠିକା ଉପରେ ପୋଥୁଟିଏ ମେଲା ହୋଇ ପଡ଼ିଛି । ପାଖରେ ଖରେ ବସି ସେଇ ପୋଥ୍‌ଟିକୁ ନିର୍ନିମେଷ ଆଖରେ ଅନେଇ ରହିଛନ୍ତି ଭିକ୍ଷୁ ନୀଳଲୋହିତ । ହୁଏତ ସେ ଗଭୀର ନିଷ୍ଠୁର ସହ ମନେ ମନେ ପୋଥୂ ପାଠ କରୁଛନ୍ତି କିମ୍ବା ପୋଥୂକୁ ଅନେଇ ସେ କିଛି ଚିନ୍ତାରେ ନିମଗ୍ନ ରହିଛନ୍ତି।

ନୀଳଲୋହିତ ପୋଥ୍କୁ କେଉଁ ଅବସ୍ଥାରେ ଅନେଇ ରହିଥିଲେ ?