Correct option is A
'नासिका' (विकल्पः a) अनुस्वारस्य मुख्य उच्चारणस्थानं अस्ति -
“नासिका अनुस्वारस्य”।
Explanation: 1.
अनुस्वारः (Anusvara):
· अनुस्वारः नासिकासम्बद्धः वर्णः अस्ति।
· अनेन उच्चारणे मुखस्य जिह्वा, कण्ठः, च नासिकापथः प्रमुखं स्थानं प्राप्नोति।
· अनुस्वारस्य उच्चारणे स्वरः नासिकागमनं प्राप्य ध्वनि निःसारितः भवति।
2.
व्याकरणदृष्ट्या:
· अनुस्वारः 'अं' इत्यस्य प्रतीकः।
· पाणिनीय-व्याकरणे अनुस्वारः स्वरादिकः मान्यते।
· उदाहरणम्: कं, गं, पं इत्यादि।
3.
उच्चारणस्थानम्:
· अनुस्वारस्य उच्चारणे मुखमार्गात् वायुः नासिकामार्गे प्रवाहं करोति।
· अतः अनुस्वारस्य मुख्यस्थानं
नासिका अस्ति।
Information Booster
अनुस्वारस्य महत्त्वम्:
1.
स्वरलाघवः: उच्चारणे सरलता।
2.
सन्दर्भनिर्माणः: शब्देषु अनुस्वारः ध्वनिसौष्ठवं रचयति।
3.
नासिकास्वरः: ध्वन्यात्मकसंकेताय उपयोगी।
Additional Knowledge
(b) जिह्वामूल: जिह्वामूलं कण्ठवर्णानाम् उच्चारणस्थानम्। अनुस्वारस्य स्थानं न।
(c) कण्ठ: कण्ठः स्वरवर्णानाम् उच्चारणस्थानम्। अनुस्वारस्य ध्वनि कण्ठतः नासिकामार्गं प्राप्य प्रवाहं करोति।
(d) तालु: तालु मूर्धनादिकवर्णानां उच्चारणस्थानं। अनुस्वारस्य स्थानं अत्र न।
अतः अनुस्वारस्य उच्चारणस्थानं
'नासिका' (a) एव।