"मोहनः ग्रामं गच्छति" इत्यस्य कर्मवाच्ये रूपं भवति?

Correct option is B

"मोहनः ग्रामं गच्छति" इत्यस्य कर्मवाच्ये रूपं मोहनेन ग्रामः गम्यते भवति।
कारणम्: 1. कर्तृ → तृतीया विभक्तिः परिवर्त्यते:
· मूल वाक्ये "मोहनः" (कर्तृ) अस्ति। कर्मवाच्ये "मोहनः" → "मोहनेन" (करणकारकः) भवति।
2. कर्म → प्रथमा विभक्तिः परिवर्त्यते:
· मूल वाक्ये "ग्रामं" (कर्म, द्वितीया विभक्तिः) अस्ति। कर्मवाच्ये कर्मं प्रथमा विभक्तौ (कर्ता रूपेण) प्रयुक्तं भवति।
· "ग्रामं" → "ग्रामः।"
3. धातु → कर्मवाच्यरूपं भवति:
· "गच्छति" (कर्तृवाच्यरूपम्) → "गम्यते" (कर्मवाच्यरूपम्)।
शुद्धं कर्मवाच्यं वाक्यम्: · मूल वाक्यम्: "मोहनः ग्रामं गच्छति।" (मोहन गांव जाता है।)
· कर्मवाच्यं रूपम्: "मोहनेन ग्रामः गम्यते।" (गांव मोहन द्वारा जाया जाता है।)
Information Booster: 1. कर्तृवाच्यं तथा कर्मवाच्यं भेदः:
· कर्तृवाच्ये: कर्ता प्रधानः।
· उदाहरणः: रामः पुस्तकं पठति। (राम पुस्तक पढ़ता है।)
· कर्मवाच्ये: कर्म प्रधानं, कर्ता करणरूपेण।
· उदाहरणः: रामेण पुस्तकं पठ्यते। (पुस्तक राम द्वारा पढ़ी जाती है।)
2. धातोः कर्मवाच्यरूपं:
· कर्तृवाच्यधातुः → कर्मवाच्यं।
· उदाहरणः:
· पठति → पठ्यते।
· करोति → क्रियते।
· गच्छति → गम्यते।
Additional Knowledge: 1. मोहनः ग्रामं गम्यते (d):
· अत्र "मोहनः" प्रथमा विभक्तिः कर्तृरूपेण प्रयुक्तः। कर्मवाच्ये कर्तृं तृतीयायां विभक्तौ (मोहनेन) परिवर्तयितुं आवश्यकम्।
2. मोहनेन ग्रामं गम्यते (c):
· अत्र "ग्रामं" द्वितीया विभक्तिः यथावत् अस्ति। किन्तु कर्मवाच्ये कर्मं प्रथमा विभक्तौ भवति।
3. मोहनः ग्रामः गम्यते (a):
· अत्र "मोहनः" कर्तृरूपेण (प्रथमा विभक्तिः) प्रयुक्तः, यः कर्मवाच्ये करणरूपेण (तृतीया विभक्तिः) भवितुम् अर्हति।
निष्कर्षः: यदि "ग्रामः" कर्तृरूपेण (प्रथमा विभक्तिः) प्रयुज्यते, तर्हि शुद्धं कर्मवाच्यं वाक्यम् "मोहनेन ग्रामः गम्यते" एव। अतः उत्तरः (b) समुचितः।