Marathi govt jobs   »   Study Materials   »   Babasaheb Ambedkar Jayanti 2022

Dr. Babasaheb Ambedkar Jayanti 2022, Biography, Books, and Facts | डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर जयंती 2022, जीवनचरित्र, शिक्षण, पुस्तके आणि इतर महत्वाची माहिती

Every year, on April 14, Babasaheb Ambedkar’s birth anniversary is celebrated as Babasaheb Ambedkar Jayanti 2022. Dr. B. R Ambedkar, also known as “Babasaheb”, was a social reformer who drafted India’s Constitution. He was a jurist and economist whose thoughts influenced generations. Dr. Ambedkar was the driving force behind India’s Dalit movement. He devoted his entire life to promoting equality, bringing about social improvements, and spreading progressive views.

Dr. Babasaheb Ambedkar Jayanti 2022
Category Study Material
Name Dr. Bhimrao Ramrao Ambedkar
Birth 14th April 1891
Dr. Babasaheb Ambedkar Jayanti 2022 131st Birth Anniversary
Also Known as Babasaheb / Bharat Ratna
Known for
  • Dalit rights movement
  • Heading committee drafting Constitution of India
  • Dalit Buddhist movement

Babasaheb Ambedkar Jayanti 2022

Dr. Babasaheb Ambedkar Jayanti 2022: भारताचे शिल्पकार म्हणून ओळखले जाणारे डॉ बाबासाहेब आंबेडकर (Babasaheb Ambedkar Jayanti 2022) यांच्या बद्दल काही माहिती जाणून घेणार आहोत. भीमराव रामजी आंबेडकर यांची जयंती दरवर्षी 14 एप्रिल रोजी उत्साहात साजरी केली जाते. यावर्षी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांची 131 वी जयंती (Babasaheb Ambedkar Jayanti 2022) आहे.

ह्या जगात स्वाभिमानाने जगायला शिका. 

आपल्याला काही तरी करून दाखवायचे आहे.

अशी महत्त्वाकांक्षा सदैव असली पाहिजे. लक्षात ठेवा,

जे संघर्ष करतात तेच नेहमी यशस्वी होतात.

अशी शिकवण देणाऱ्या Dr. Babasaheb Ambedkar Jayanti 2022 च्या दिवशी भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्याविषयी महत्वाची माहिती पहाणर आहे.

Babasaheb Ambedkar Jayanti 2022 | डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर जयंती 2022

Dr. Babasaheb Ambedkar Jayanti 2022: डॉ.बाबासाहेब आंबेडकर हे भारतीय राज्यघटनेचे शिल्पकार आणि स्वतंत्र भारताचे पहिले न्याय मंत्री होते. त्यांनी अस्पृश्य (दलित) लोकांविरुद्ध होणारा सामाजिक भेदभाव नष्ट करण्यासाठी चळवळ उभारली, तसेच महिलांच्या आणि कामगारांच्या हक्कांचे समर्थन केले. देशाच्या विविध क्षेत्रांत दिलेल्या योगदानामुळे त्यांना ‘आधुनिक भारताचे शिल्पकार‘ किंवा ‘आधुनिक भारताचे निर्माते‘ असेही म्हणतात.

Babasaheb Ambedkar Jayanti 2022
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर

बाबासाहेब आंबेडकर यांनी कोलंबिया विद्यापीठ आणि लंडन स्कूल ऑफ इकॉनॉमिक्स या शिक्षण संस्थांमधून अर्थशास्त्र विषयात पीएच.डी. पदव्या मिळविल्या; तसेच त्यांनी कायदा, अर्थशास्त्र आणि राज्यशास्त्र या विषयांवर संशोधन केले. त्यांच्या सुरुवातीच्या कारकिर्दीत, ते एक अर्थशास्त्रज्ञ, प्राध्यापक आणि वकील होते. त्यानंतर त्यांनी सामाजिक व राजकीय क्षेत्रांत काम केले. ते भारताच्या स्वातंत्र्यासाठी प्रचारामध्ये व चर्चांमध्ये सामील झाले, वृत्तपत्रे प्रकाशित केली, दलितांसाठी राजकीय हक्कांचा व सामाजिक स्वातंत्र्याचा पुरस्कार केला, तसेच आधुनिक भारताच्या निर्मितीत मोलाचे योगदान दिले.

Important Boundary Lines

Dr. Babasaheb Ambedkar: Biography | डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचे जीवनचरित्र

Dr. Babasaheb Ambedkar: Biography: बाबासाहेब आंबेडकरांच्या वडिलांचे नाव रामजी तर आजोबांचे नाव मालोजीराव सकपाळ होते. मालोजी इंग्लिश राजसत्तेच्या सैन्यात शिपाई म्हणून भरती झाले होते. रामजी ज्या पलटणीत होते ती पलटण इ.स. 1818 मध्ये मध्य प्रदेशातील महू येथे लष्करी तळावर आली होती. येथे सुभेदार रामजींना नॉर्मल स्कूलचे मुख्याध्यापक पद मिळाले होते. या काळात 14 एप्रिल 1891 रोजी महू (आताचे डॉ. आंबेडकर नगर) या लष्करी छावणी असलेल्या गावी रामजी व भीमाबाईंच्या पोटी बाबासाहेब आंबेडकरांचा जन्म (Babasaheb Ambedkar Jayanti 2022) झाला. रामजींनी मराठी व इंग्रजी भाषेचे यथाविधी शिक्षणही घेतले होते. भीमराव हे रामजी सकपाळ व आई भीमाबाई यांचे 14वे व अंतिम अपत्य होते.

Dr. Babasaheb Ambedkar: Biography
नाव डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर
जन्म तारीख 14 एप्रिल 1891
जन्म ठिकाण महू, इंदोर, मध्याप्रदेश
वडिलांचे नाव रामजी मोलोजी सकपाल
आईचे नाव भीमाबाई मुबारदकर
पत्नीचे नाव रमाबाई आंबेडकर (1906-1935)
सविता आंबेडकर (1948-1956)
डॉ आंबेडकर यांची निर्माण केलेले काही संघ समता सैनिक दल
पक्ष स्वतंत्र कामगार
दिल्लीतील निवासस्थान Hoardings Avenue
मुंबईतील निवासस्थान हिंदू कॉलनी, दादर
राजगृह ग्रंथालय 32,000 ग्रंथांचे भांडार
डॉ आंबेडकर यांचा मृत्यू 06 डिसेंबर 1956

Babasaheb Ambedkar Jayanti 2022: Higher Education | डॉ बाबासाहेब आंबेडकर यांचे शिक्षण

Babasaheb Ambedkar Jayanti 2022: Higher Education: डॉ बाबासाहेब आंबेडकर यांनी मिळविलेल्या पदव्या खालीलप्रमाणे आहेत.

1912 : BA (पर्शियन, इंग्रजी) from Elphinston College, मुंबई

शिष्यवृत्ती : सयाजीराव गायकवाड (10 वर्ष नोकरी करण्याच्या अटीवर)

पुढील शिक्षणासाठी कोलंबिया विद्यापीठ, न्यूयॉर्कला प्रयाण.

वर्ष पदवी विषय
1913 M.A. प्राचीन भारतातील व्यापार
1916 PhD

National Dividend of India- Historical and Analytical Study (Guide: Prof. Selimman.)

1916

London School of Economics ला प्रवेश (शिक्षण अर्धवट सोडावे लागले)

बडोदा संस्थानात नोकरी करण्यासाठी परतले. तेथे Military Secretary पदावर रुजू झाले. परंतू नंतर ती नोकरी सोडली आणि मुंबई मध्ये Stocks & Shares मध्ये सल्ला देणारी कंपनी सुरु केली.

1918 ते 1920 : प्राध्यापक, सिडनेहॅम कॉलेज, मुंबई.

1920 साली शाहू महाराज यांनी शिष्यवृत्ती देवून लंडन येथे पाठवले.

वर्ष पदवी विद्यापीठ विषय
1921 M.Sc. London University

 

Provincial Decentralization of Imperial Finances in India
Duties of Democratic Government in India.
1922 Law Bon University, Germany
1923 D.Sc. London University The problem of the Rupee.

The problem of the Rupee हा प्रबंध पुढे RBI कडून History of Indian Indian currency & Banking नावने प्रसिद्ध करण्यात आला.

1923 साली भारतात परतल्यावर इंग्रज सरकारची District Judge म्हणून नेमणूकीची तसेच 3 वर्षात High Court Judge म्हणून पदोन्नती देण्याची ऑफर. परंतू डॉ आंबेडकर यांनी हा प्रस्ताव नाकारला.

1919 : साउथबोरो सुधारणा समिती समोर साक्ष:

  • समितीचे इतर सदस्य: चिमणलाल सेटलवाड, सुरेंद्रनाथ बॅनर्जी, श्रीनिवास शास्त्री, तेजबहादूर सप्रू
  • सरकारकडून अस्पृश्यांचे प्रतिनिधी म्हणून नियुक्त: वि. रा. शिंदे, डॉ. आंबेडकर

1928: सायमन कमिशन समोर साक्ष:

  • पुरुष व स्त्रिया दोघांना समान मताधिकार मिळावा ही मागणी.
Babasaheb Ambedkar Jayanti 2022
Adda247 Marathi App

Fathers Of Various Fields

Babasaheb Ambedkar- Established Institutions | डॉ बाबासाहेब आंबेडकर यांनी स्थापन केलेल्या संस्था

Dr. Babasaheb Ambedkar- Established Institutions: डॉ बाबासाहेब आंबेडकर यांनी स्थापन केलेल्या संस्था  खालीलप्रमाणे आहे.

  1. बहिष्कृत हितकारणी सभा (1924-1928)
  • अध्यक्ष: चिमणलाल सेटलवाड
  • कार्याध्यक्ष: डॉ. आंबेडकर
  • कार्यवाह: सीताराम सिवतरकर
  • ब्रीदवाक्य: शिका, संघटित व्हा, संघर्ष करा
  • हस्तलिखित: सरस्वती विलास
  • 1924: बहिष्कृत मेळा वृत्तपत्र सुरु केले
  • 1925: सोलापूर येथे वसतीगृह स्थापन
  • 1928: भारतीय बहिष्कृत शिक्षण प्रसारक मंडळ
    • पनवेल, जळगांव येथे येथे वसतीगृहे स्थापन
  • 1929: भारतीय बहिष्कृत समाजसेवी सभा स्थापन
  • तसेच वि. रा. शिंदे यांच्या “निराश्रित सहाय्यकारी मंडळी” संस्थेवर ताबा प्रस्थापित केला.
  1. समता सैनिक दल (1926)
  • सदस्य: पूर्वीचे ब्रिटिशांच्या लष्करातील निवृत्त सैनिक
  • बुधवार: लष्करी कवायतीसाठी
  • 1938: संख्या 2000 सैनिक
  1. समाज समता संघ (1927)
  • जात-पात मोडक मंडळ, पंजाबच्या धर्तीवर
  • श्रीधरपंत टिळक यांच्यासोबत स्थापना
  • अस्पृश्यांसोबबत सहभोजन
  • अस्पृश्यांचे वैदिक विवाह

Babasaheb Ambedkar Jayanti 2022: – Newspapers | डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर- सुरू केलेली वृत्तपत्रे

Babasaheb Ambedkar Jayanti 2022:- Newspapers: डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर- सुरू केलेली वृत्तपत्रे खालीलप्रमाणे आहेत.

  1. मूकनायक साप्ताहिक (1920)
  • त्यावर सुरूवातीला “संत तुकाराम” यांचा अभंग
  • संपादक : पांडूरंग भाटकर
  • नंतर संपादक : ज्ञानदेव घोलप
  • का. र. मित्र यांच्या मनोरंजन छापखान्यात छपाई
  1. समता पाक्षिक (1928)
  • संपादक: देवराव विष्णु नाईक
  1. बहिष्कृत समाज पाक्षिक (1927-1928)
  • त्यावर सुरूवातीला “संत ज्ञानेश्वर” यांची वचने.
  • सत दोन वर्षे चालले.
  • 1930 ला पुन्हा सुरु केले.
  • त्यावेळी अग्रलेख: पुनश्च हरीओम.
  • लोकहितवादी यांची शतपत्रे पुन्हा छापली.
  1. मानवता वृत्तपत्र (1928-30)
  2. जनता पाक्षिक (1930-56)
  • अग्रलेख: आम्ही शासनकर्ता जमात बनणार
  • 1956: त्याचे नाव बदलून प्रबुद्ध भारत‘ ठेवले
  • “अखिल भारतीय अनुसूचित जाती महासंघ” आणि “रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया”चे अधिकृत वृत्तपत्र

Babasaheb Ambedkar Jayanti 2022: Books | बाबासाहेब आंबेडकर यांची ग्रंथ संपदा

Babasaheb Ambedkar Jayanti 2022: Books: डॉ बाबासाहेब आंबेडकर यांनी ग्रंथ संपदा खालीलप्रमाणे आहे.

  1. 1918: Small Holdings in India
  2. 1924: Castes in India
  3. 1937: Annihilation of Caste (जात-पात तोडक मंडळाच्या सभेतील अध्यक्षीय भाषण)
  4. 1940: Thoughts on Pakistan (पाकिस्तानच्या मागणीला पाठिंबा. त्यातून हिंदूच्या उत्कर्षाचा मार्ग मोकळा होईल असे मत)
  5. 1943: Ranade, Gandhi & Jinnah.
  6. 1945: What Congress & Gandhi have done to untouchables.
  7. 1946: Who were the Shudras? (पूर्वकालीन क्षत्रिय)
  8. 1948: The Untouchables.
  9. 1955: Thoughts on linguistic States.
  10. 1957: Riddles in Hinduism.
  11. 1957: Buddha & His Dhamma. (मृत्युनंतर प्रकाशित ).
  12. आत्मचरीत्र: Waiting for Visa

Dr. Babasaheb Ambedkar Conversion | डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर- धर्मांतर

Dr. Babasaheb Ambedkar Conversion: डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या धर्मांतराविषयी महत्वाची माहिती खालीलप्रमाणे आहे.

13 ऑक्टोबर 1935:  येवला सभा (नाशिक)

  • स्वागताध्यक्ष: अमृत धोंडीबा रणखांबे
  • घोषणा: मी हिंदू म्हणून जन्माला आलो असलो तरी हिंदू म्हणून मरणार नाही.
  • त्यानंतर 1 वर्ष बाबासाहेबांनी विविध धर्माचा तुलनात्मक अभ्यास केला.
  • 1950: बौद्ध धर्म परीषद, कोलंबो येथे हजर.
  • 1952: बौदध परीषद, रंगूनला हजर.
  • 1956: जागतिक बुद्धिस्त परीषद्, काठमांडू येथे उपस्थित.
  • 14 ऑक्टोबर 1956: नागपुरात बौद्ध धर्माचा स्वीकार (दिक्षा- चंद्रमणी महास्थिवीर यांनी दिली.)
Babasaheb Ambedkar Jayanti 2022
Adda247 Marathi Telegram

Babasaheb Ambedkar Jayanti 2022: Awards and honors | डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांना मिळालेले पुरस्कार व सन्मान

Babasaheb Ambedkar Jayanti 2022: Awards and honors: डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांना मिळालेले पुरस्कार व सन्मान खालीलप्रमाणे आहे.

राष्ट्रीय सन्मान भारतरत्न : सन 1990 मध्ये आंबेडकरांना मरणोत्तर “भारतरत्न” हा देशाच्या सर्वोच्च नागरी पुरस्कार प्रदान करण्यात आला. आंबेडकरांना भारतरत्न देण्याचे भारत सरकारने एप्रिल 1990 च्या पहिल्या आठवड्यात जाहिर केले. आणि 14 एप्रिल 1990 रोजी त्यांना मरणोत्तर भारतरत्‍न या पुरस्काराने गौरवले गेले. डॉ. आंबेडकरांना दिलेला ‘भारतरत्न’ पुरस्कार भारताचे राष्ट्रपती रामस्वामी वेंकटरमण यांचे हस्ते डॉ. सविता आंबेडकर यांनी स्वीकारला. 14 एप्रिल 1990 हा त्यांचा शताब्धी जयंती दिन होता.

मानद पदव्या: डॉक्टर ऑफ लॉ (एलएलडी) : ही सन्माननीय पदवी 05 जून 1952 रोजी अमेरिकेतील कोलंबिया विद्यापीठाने प्रदान केली. ‘भारतीय राज्यघटनेचे शिल्पकार, मंत्रिमंडळाचे सदस्य आणि राज्यसभेचे सदस्य, भारताच्या प्रमुख नागरिकांपैकी एक, एक महान समाजसुधारक आणि मानवी हक्कांचा शूर समर्थक’ असे कोलंबिया विद्यापीठाने त्यांना दिलेल्या मानपत्रात संबोधण्यात आले आहे.

टपाल तिकिटे: भारतीय टपालने इ.स. 1966,1973,1991,2001 आणि 2013 मध्ये आंबेडकरांच्या जन्मदिनानिमित्त त्यांची टपाल तिकिटे काढली होती. 

Babasaheb Ambedkar Jayanti 2022
Post Stamp

नाणे: इ.स. 1990 मध्ये, भारत सरकारने आंबेडकरांची 100वी जयंती साजरी करण्याकरिता त्यांच्या सन्मानार्थ ₹1 चे नाणे काढले होते. आंबेडकरांची 125व्या जयंतीच्या निमित्ताने ₹10 आणि ₹125 ची नाणी 2015 मध्ये काढले गेले होते. या सर्व नाण्यांवर एका बाजूला आंबेडकरांचे चित्र कोरलेले होते.

Padma Awards 2022, Check Complete List

Babasaheb Ambedkar: Death | भीमराव आंबेडकर यांचे महापरीनिर्वाण

Dr. Babasaheb Ambedkar: Death: डॉ. आंबेडकर यांनी 1954 मध्ये त्यांच्या आरोग्याबद्दल काळजी घेतली मधुमेह, अस्पष्ट दृष्टी यासारख्या विविध आजारांमुळे त्याची तब्येत ढासळली होती. प्रदीर्घ आजारामुळे 6  डिसेंबर 1956 रोजी दिल्ली येथे त्यांच्या घरी त्यांनी अखेरचा श्वास घेतला. बौद्ध धर्म स्वीकारल्यामुळे त्यांच्यावर अंत्यसंस्कार केले गेले. त्यांच्या अंतिम दर्शनासाठी आणि शेवटच्या संस्कारांना उपस्थित राहण्यासाठी प्रचंड लोक जमले.

विश्वरत्न, विश्वभूषन, भारतरत्न,महाविद्वान,
महानायक, अर्थशास्त्री, महान इतिहासकार,
संविधान निर्मिता, क्रांतीसुर्य, युगपुरुष,
परमपूज्य बोधीसत्व, महामानव,
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांना कोटी कोटी प्रणाम !!!
Also, See
Social Reformers of Maharashtra- Part 1 (भाऊ दाजी लाड, बाळशास्त्री जांभेकर आणि सार्वजनिक काका) Social Reformers of Maharashtra- Part 2 (जगन्नाथ शंकरशेट, गोपाळ हरी देशमुख, आणि न्या. महादेव गोविंद रानडे)
Social Reformers of Maharashtra- Part 3 (डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर) Social Reformers of Maharashtra- Part 4 (लोकमान्य टिळक)
Social Reformers of Maharashtra- Part 5 (राजर्षी शाहू महाराज) Social Reformers of Maharashtra- Part 6 (सावित्रीबाई फुले आणि पंडिता रमाबाई)

FAQS: Babasaheb Ambedkar Jayanti 2022

1. डॉ बाबासाहेब आंबेडकर यांचा जन्म कोठे झाला? 
Ans. डॉ बाबासाहेब आंबेडकर यांचा जन्म महू, इंदोर (मध्य प्रदेश) येथे झाला.
2. घटना समितीच्या मसूदा समितीचे अध्यक्ष कोण होते?
Ans. घटना समितीच्या मसूदा समितीचे अध्यक्ष डॉ बाबासाहेब आंबेडकर होते.

3. डॉ बाबासाहेब आंबेडकर यांनी कोणत्या धर्मात धर्मांतर केले?
Ans. डॉ बाबासाहेब आंबेडकर यांनी बौद्ध धर्मात धर्मांतर केले.
4. डॉ बाबासाहेब आंबेडकर व महात्मा गांधी यांच्यात पुणे करार कधी झाला?
Ans. डॉ बाबासाहेब आंबेडकर व महात्मा गांधी यांच्यात पुणे करार 25 सप्टेंबर 1932 झाला.

YouTube channel- Adda247 Marathi

Adda247 मराठी App | Add247Marathi Telegram group

adda247
MPSC Exam Prime Test Pack for Maharashtra exams

Sharing is caring!

Congratulations!

ज्ञानकोश मासिक चालू घडामोडी-एप्रिल 2022

Download your free content now!

We have already received your details.

Please click download to receive Adda247's premium content on your email ID

Incorrect details? Fill the form again here

ज्ञानकोश मासिक चालू घडामोडी-एप्रिल 2022

Thank You, Your details have been submitted we will get back to you.