Correct option is B
हरबार्टीयः (Johann Friedrich Herbart) एकः प्रसिद्धः शिक्षाशास्त्रज्ञः आसीत्। सः शिक्षण प्रक्रियायाः पञ्चपदात्मकं मोडलम् उपस्थापितवान्। तस्य अनुसारं शिक्षायाः पञ्च प्रमुखाः चरणाः सन्ति यथा –
1.
प्रस्तावना (Introduction): शिक्षणं आरम्भं करणीयं यस्य द्वारा विषयस्य प्राथमिक जानकारी दीयते।
2.
विषयोपस्थापनम् (Presentation): मुख्यविषयस्य विस्तृतं विवरणं प्राप्यते।
3.
तुलना (Comparison): नवीनं ज्ञानं पूर्वज्ञानेन सापेक्षं क्रियते।
4.
सामान्यीकरणम् (Generalization): विभिन्न उदाहरणानां आधारं कृत्वा सामान्य सिद्धान्तः स्थापितः।
5.
प्रयोगः (Application): ज्ञानस्य व्यवहारिक उपयोगं कर्तुं छात्रानां प्रेरणा दीयते।
हरबार्टीयस्य एषा प्रणाली शिक्षाशास्त्रे अत्यन्तं प्रसिद्धा अस्ति, विशेषतः आधुनिक शिक्षण प्रक्रियायां। एषा प्रक्रिया विद्यार्थीभ्यः न केवलं ज्ञानं प्रतिपादयति, अपि तु तस्य व्यवहारिक प्रयोगस्य अपि अवसरं ददाति।
Information Booster:
हरबार्टीयस्य पञ्चपदी शिक्षणमोडलम्: हरबार्टीयेन शिक्षायाः शास्त्रीयं आधारं समर्पितवान्। एषः पञ्चपदी शिक्षणमोडलः शिक्षणं वैज्ञानिकं च स्पष्टं करणीयं इत्यस्य सिद्धान्तं समर्थयति। अयं मोडलः पाठ्यक्रमे व्यवस्था, छात्रों के मनोविज्ञानं च आधारितः।
Additional Knowledge: 1.
बी. पी. बोकीलेन (B.P. Bowkelin): शिक्षाशास्त्रे महत्त्वपूर्ण कार्यं कृतवान् किन्तु पञ्चपदी प्रणालीं न उपस्थापितवान्।
2.
वाल्टरेन (Walter): शिक्षण क्षेत्रे योगदानं प्रस्थापितम्, परन्तु तस्य सिद्धान्तं हरबार्टीयस्य तुल्यं नास्ति।
3.
न केनापि (None): अयं विकल्पः असत्यः अस्ति।
हरबार्टीयस्य पञ्चपदी शिक्षणमोडलम् आधुनिक शिक्षणप्रणालीं अत्यन्तं प्रभावितवान्।