arrow
arrow
arrow
अधोलिखितं कथनद्वयं समुचितमुत्तरम् चिनुत- कथनम् (I): उत्पत्तिविधौ कर्मणः करणत्वेन अन्वय:। कथनम् (II): उत्पत्तिविधौ कर्मणः साध्यत्वेन अन्वय:।
Question



अधोलिखितं कथनद्वयं समुचितमुत्तरम् चिनुत-
कथनम् (I): उत्पत्तिविधौ कर्मणः करणत्वेन अन्वय:। कथनम् (II): उत्पत्तिविधौ कर्मणः साध्यत्वेन अन्वय:।
यथोचितम् विकल्पम् चिनुत-

A.

(I) तथा (II) उभे अपि सत्ये

B.

(I) तथा (II) उभे अपि असत्ये

C.

(I) सत्यं परन्तु (II) असत्यम्

D.

(I) असत्यं परन्तु (II) सत्यम्

Correct option is C


1. कथनम् (I): उत्पत्तिविधौ कर्मणः करणत्वेन अन्वयः।
· करणत्वम् साधनत्वं दर्शयति। उत्पत्तिविधौ साधनस्य उपयोगः अर्थात् कर्मणः करणत्वं सम्भवम्।
· कार्यस्य उत्पत्तिः करणेन सम्भवतीति।
· अतः कथनम् (I) सत्यं अस्ति।
2. कथनम् (II): उत्पत्तिविधौ कर्मणः साध्यत्वेन अन्वयः।
· साध्यत्वं तु कर्मस्य लक्ष्यरूपेण सम्बन्धं दर्शयति।
· किन्तु उत्पत्तिविधौ मुख्यं साधनं (करणम्) भवति, न तु साध्यं।
· अतः कथनम् (II) असत्यं अस्ति।
Information Booster: 1. उत्पत्तिविधिः:
· उत्पत्तिविधिः तु कार्यस्य निर्माणं दर्शयति।
· अस्य प्रयोगे साधनत्वं (करणत्वं) मुख्यं भवति।
2. करणत्वम्:
· करणं साधनम् अस्ति, यस्य साहाय्येन कार्यं (उत्पत्तिः) सिद्ध्यति।
3. साध्यत्वम्:
· साध्यं लक्ष्यरूपेण भवति, किन्तु उत्पत्तिविधौ साध्यत्वं गौणं भवति।
Additional Knowledge: 1. कथनम् (I): करणत्वेन कर्मणः अन्वयः उत्पत्तिविधौ सुसङ्गतम्।
2. कथनम् (II): साध्यत्वं कर्मणः उत्पत्तिविधौ मुख्यं न भवति।
निष्कर्षः: समीचीनतमं उत्तरम् (I) सत्यं परन्तु (II) असत्यम्

Free Tests

Free
Must Attempt

Basics of Education: Pedagogy, Andragogy, and Hutagogy

languageIcon English
  • pdpQsnIcon10 Questions
  • pdpsheetsIcon20 Marks
  • timerIcon12 Mins
languageIcon English
Free
Must Attempt

UGC NET Paper 1 Mock Test 1

languageIcon English
  • pdpQsnIcon50 Questions
  • pdpsheetsIcon100 Marks
  • timerIcon60 Mins
languageIcon English
Free
Must Attempt

Basics of Education: Pedagogy, Andragogy, and Hutagogy

languageIcon English
  • pdpQsnIcon10 Questions
  • pdpsheetsIcon20 Marks
  • timerIcon12 Mins
languageIcon English
test-prime-package

Access ‘UGC NET Sanskrit’ Mock Tests with

  • 60000+ Mocks and Previous Year Papers
  • Unlimited Re-Attempts
  • Personalised Report Card
  • 500% Refund on Final Selection
  • Largest Community
students-icon
354k+ students have already unlocked exclusive benefits with Test Prime!
Our Plans
Monthsup-arrow