hamburger menu
All Coursesall course arrow
adda247
reward-icon
adda247
    arrow
    arrow
    arrow
    अधोलिखितं कथनद्वयं समुचितमुत्तरम् चिनुत- कथनम् (I): उत्पत्तिविधौ कर्मणः करणत्वेन अन्वय:। कथनम् (II): उत्पत्तिविधौ कर्मणः साध्यत्वेन अन्वय:।
    Question



    अधोलिखितं कथनद्वयं समुचितमुत्तरम् चिनुत-
    कथनम् (I): उत्पत्तिविधौ कर्मणः करणत्वेन अन्वय:। कथनम् (II): उत्पत्तिविधौ कर्मणः साध्यत्वेन अन्वय:।
    यथोचितम् विकल्पम् चिनुत-

    A.

    (I) तथा (II) उभे अपि सत्ये

    B.

    (I) तथा (II) उभे अपि असत्ये

    C.

    (I) सत्यं परन्तु (II) असत्यम्

    D.

    (I) असत्यं परन्तु (II) सत्यम्

    Correct option is C


    1. कथनम् (I): उत्पत्तिविधौ कर्मणः करणत्वेन अन्वयः।
    · करणत्वम् साधनत्वं दर्शयति। उत्पत्तिविधौ साधनस्य उपयोगः अर्थात् कर्मणः करणत्वं सम्भवम्।
    · कार्यस्य उत्पत्तिः करणेन सम्भवतीति।
    · अतः कथनम् (I) सत्यं अस्ति।
    2. कथनम् (II): उत्पत्तिविधौ कर्मणः साध्यत्वेन अन्वयः।
    · साध्यत्वं तु कर्मस्य लक्ष्यरूपेण सम्बन्धं दर्शयति।
    · किन्तु उत्पत्तिविधौ मुख्यं साधनं (करणम्) भवति, न तु साध्यं।
    · अतः कथनम् (II) असत्यं अस्ति।
    Information Booster: 1. उत्पत्तिविधिः:
    · उत्पत्तिविधिः तु कार्यस्य निर्माणं दर्शयति।
    · अस्य प्रयोगे साधनत्वं (करणत्वं) मुख्यं भवति।
    2. करणत्वम्:
    · करणं साधनम् अस्ति, यस्य साहाय्येन कार्यं (उत्पत्तिः) सिद्ध्यति।
    3. साध्यत्वम्:
    · साध्यं लक्ष्यरूपेण भवति, किन्तु उत्पत्तिविधौ साध्यत्वं गौणं भवति।
    Additional Knowledge: 1. कथनम् (I): करणत्वेन कर्मणः अन्वयः उत्पत्तिविधौ सुसङ्गतम्।
    2. कथनम् (II): साध्यत्वं कर्मणः उत्पत्तिविधौ मुख्यं न भवति।
    निष्कर्षः: समीचीनतमं उत्तरम् (I) सत्यं परन्तु (II) असत्यम्

    Free Tests

    Free
    Must Attempt

    Basics of Education: Pedagogy, Andragogy, and Hutagogy

    languageIcon English
    • pdpQsnIcon10 Questions
    • pdpsheetsIcon20 Marks
    • timerIcon12 Mins
    languageIcon English
    Free
    Must Attempt

    UGC NET Paper 1 Mock Test 1

    languageIcon English
    • pdpQsnIcon50 Questions
    • pdpsheetsIcon100 Marks
    • timerIcon60 Mins
    languageIcon English
    Free
    Must Attempt

    Basics of Education: Pedagogy, Andragogy, and Hutagogy

    languageIcon English
    • pdpQsnIcon10 Questions
    • pdpsheetsIcon20 Marks
    • timerIcon12 Mins
    languageIcon English
    test-prime-package

    Access ‘UGC NET Sanskrit’ Mock Tests with

    • 60000+ Mocks and Previous Year Papers
    • Unlimited Re-Attempts
    • Personalised Report Card
    • 500% Refund on Final Selection
    • Largest Community
    students-icon
    383k+ students have already unlocked exclusive benefits with Test Prime!
    Our Plans
    Monthsup-arrow