अधोलिखितेषु समुचितौ सिद्धान्तौ भवतः -
A. जैनदर्शने जीवः अजीवश्चेति द्वे तत्वे B. जीवः अबोधात्मकः अजीवश्च बोधात्मकः C. स्पर्शरसगन्धवर्णवन्तः पुद्गला: D. गुणपर्यायवत् गुणः
उपर्युक्तकथनस्यालोके अधोलिखितेषु विकल्पेषु समुचितमुत्तरं चिनुत –

Correct option is A

जैनदर्शनस्य प्रमुख सिद्धान्ताः एवं तथ्याः विचारणीयाः सन्ति—
· A. जैनदर्शने जीवः अजीवश्चेति द्वे तत्त्वे: एषः सिद्धान्तः जैनदर्शनस्य मूलतत्त्वम् अस्ति। जैनदर्शनं जीवं (आत्मा, चैतन्यमयः) तथा अजीवं (निर्जीवः, जडः) इति द्विधा विभजति। एषः आधारभूतः विचारः च निर्विवादः।
· C. स्पर्शरसगन्धवर्णवन्तः पुद्गलाः: जैनदर्शनं पुद्गलस्य (भौतिक पदार्थस्य) लक्षणं वर्णयति। पुद्गलः चत्वारः गुणान् वहति – स्पर्शः, रसः, गन्धः, वर्णः। अतः एषः कथनं अपि जैनदर्शनसिद्धान्तेन संगतं अस्ति।
· B. जीवः अबोधात्मकः, अजीवश्च बोधात्मकः: एषः असत्यं कथनं। जैनदर्शनं जीवस्य चैतन्यमयत्वं (बोधात्मकत्वं) तथा अजीवस्य जडत्वं (अबोधात्मकत्वं) स्वीकुर्वन्ति। अतः एषः कथनं जैनदर्शनस्य सिद्धान्तेन विपरीतम्।
· D. गुणपर्यायवत् गुणः: एषः न्यायशास्त्रस्य विचारः भवति, न तु जैनदर्शनस्य।
अतः जैनदर्शनानुसारं A तथा C एते द्वौ एव समुचितौ सिद्धान्तौ स्तः।
Information Booster जैनदर्शनस्य मुख्य तत्त्वानि—
· जीवः (आत्मा): चेतनस्वरूपं तत्त्वं।
· अजीवः (जडः): भौतिक पदार्थः।
· पुद्गलः: पुद्गलः भौतिक कणः, यस्य चत्वारः गुणाः निर्दिष्टाः – स्पर्शः, रसः, गन्धः, वर्णः।
Additional Knowledge (B): "जीवः अबोधात्मकः, अजीवश्च बोधात्मकः" इत्येतत् पूर्णतः असत्यं। जैनदर्शनं जीवस्य बोधात्मकत्वं स्वीकुर्वन्ति।
(D): "गुणपर्यायवत् गुणः" इत्ययं विचारः न्यायशास्त्रस्य विषयः अस्ति। एषः जैनदर्शनस्य तत्त्वेषु न प्रयुज्यते।
अतः A, C केवलम् इत्येव समुचितं उत्तरम्।