Correct option is D
5.15 इति समयं संस्कृतं लिखितुं विविधाः प्रकरणाः सन्ति। तस्मात् उपर्युक्ताः सर्वे विकल्पाः शुद्धाः।
विवरणम्: 1.
सपाद पञ्चवादनम् (a):
· "सपाद" इत्यस्य अर्थः "पादं अतिक्रान्तं," अर्थात् एक-चतुर्थांशं (1/4)।
· अत्र समयः "पञ्चवादनात् चतुर्थांशं अतिक्रान्तं," अर्थात् 5.15 सूचितः।
2.
पञ्चदशाधिक पञ्चवादनम् (b):
· "पञ्चदशाधिक" इत्यर्थः "पन्द्रह मिनट अधिक।"
· अयं समयः स्पष्टं दर्शयति यत् 5.15।
3.
पञ्चदशोत्तर पञ्चवादनम् (c):
· "पञ्चदशोत्तर" इत्यर्थः "पन्द्रह मिनट ऊपर।"
· अत्र अपि समयः 5.15 एव सूचितः।
4.
उपर्युक्तं सर्वम् (d):
· "सपाद पञ्चवादनम्," "पञ्चदशाधिक पञ्चवादनम्," तथा "पञ्चदशोत्तर पञ्चवादनम्" सर्वे समयः 5.15 इत्यर्थे शुद्धाः।
Information Booster: 1.
समयस्य विविधाः प्रयोगाः संस्कृते:
· 5.30 = अर्धपञ्चवादनम्।
· 5.45 = पौनः षड्वादनम् (षड्वादनात् एकपादं न्यूनम्)।
· 6.00 = षड्वादनम्।
2.
सपाद इत्यस्य उपयोगः:
· "सपाद" इत्यस्य प्रयोगः किञ्चित् अधिकं सूचयितुं क्रियते।
· उदाहरणः: सपाद चतुर्वादनम् (4.15), सपाद सप्तवादनम् (7.15)।
Additional Knowledge: 1.
सपाद पञ्चवादनम् (a):
· यह पारंपरिक और सामान्य उपयोग का शब्द है।
2.
पञ्चदशाधिक पञ्चवादनम् (b):
· यह शब्द आधुनिक संस्कृत में अधिक प्रयोग होता है।
3.
पञ्चदशोत्तर पञ्चवादनम् (c):
· यह शुद्ध संस्कृत प्रयोग है, जिसमें "उत्तर" शब्द का प्रयोग समय के लिए किया जाता है।
निष्कर्षः: 5.15 इत्यस्य समये
सपाद पञ्चवादनम्, पञ्चदशाधिक पञ्चवादनम्, पञ्चदशोत्तर पञ्चवादनम् इत्येतानि सर्वे रूपाणि शुद्धानि। अतः
उपर्युक्तं सर्वम् (d) उत्तरः उचितः।