Correct option is A
याज्ञवल्क्यस्मृतौ व्यवहारस्य चतुर्धा विभागः कृतः। व्यवहारस्य पादाः एते क्रमेण निर्दिष्टाः –
1.
भाषापादः (D): व्यवहारस्य प्रारम्भः भाषापादेन भवति। अस्मिन् भागे विवादस्य कारणं, तत्त्वं च निरूप्यते।
2.
उत्तरपादः (A): भाषायाः परं उत्तरपादे यः विवादः भवति, तस्य उत्तरं (प्रत्युत्तरं) पक्षद्वयेन यथायोग्यं प्रकट्यते।
3.
क्रियापादः (B): अस्मिन् पादे न्यायाधिपतिः साक्ष्यं, प्रमाणं च विचारयति। विवादे क्रियायाः (कार्यवाही) विवेचना क्रियापादे सम्पाद्यते।
4.
सिद्धिपादः (C): अन्ततः निर्णयः, सिद्धिः च अस्मिन भागे सम्पन्ना। न्यायाधीशेन प्रमाणानुसारं विवादस्य सिद्धिः प्रकट्यते।
Information Booster:
याज्ञवल्क्यस्मृतिः: याज्ञवल्क्यस्मृतिः प्राचीनधर्मग्रन्थेषु प्रमुखः। अस्मिन् धर्म, प्रायश्चित्त, व्यवहार इत्यादीनां स्पष्टं विवेचनं कृतम्। व्यवहाराध्याये न्यायव्यवस्थायाः चतुर्दिविभागः प्रतिपादितः।
व्यवहारस्य चत्वारः पादाः:
1.
भाषापादः: विवादस्य आरम्भः।
2.
उत्तरपादः: विवादस्य प्रत्युत्तरं।
3.
क्रियापादः: साक्ष्यादिकं परीक्षणं।
4.
सिद्धिपादः: निर्णयस्य स्थिरीकरणं।
Additional Knowledge: 1.
(D), (C), (B), (A): भाषापादस्य पश्चात् सिद्धिपादः न सम्भवः। अतः विकल्पः निरस्तः।
2.
(C), (B), (D), (A): सिद्धिपादः अन्तिमः न स्यात्। अतः एषः विकल्पः असङ्गतः।
3.
(A), (B), (C), (D): उत्तरपादः भाषापादं विना आरभते इत्येतत् अयुक्तम्।