arrow
arrow
arrow
एतेषु कथनेषु विचार्यताम् - 1. याज्ञवल्क्यस्मृतौ पुत्राणां त्रयोदशप्रकाराणामुल्लेखोऽस्ति । 2. याज्ञवल्क्यस्मृतौ चतुर्विधं मानुषप्रमाणं वर्णितमस्त
Question

एतेषु कथनेषु विचार्यताम् -
1. याज्ञवल्क्यस्मृतौ पुत्राणां त्रयोदशप्रकाराणामुल्लेखोऽस्ति ।
2. याज्ञवल्क्यस्मृतौ चतुर्विधं मानुषप्रमाणं वर्णितमस्ति ।
3. याज्ञवल्क्यस्मृतौ पञ्चविधं स्त्रीधनं वर्णितमस्ति ।
एतेषु कति कथनानि सम्यक् ?

A.

केवलम् एकम्

B.

केवलं द्वे

C.

सर्वे त्रयः

D.

न कश्चित्

Correct option is D


परिचय: यह प्रश्न याज्ञवल्क्य स्मृति के व्यवहाराध्याय (कानूनी प्रक्रिया) और दायभाग (विरासत) खंडों में वर्णित विशिष्ट संख्यात्मक तथ्यों (पुत्रों के प्रकार, प्रमाण और स्त्रीधन) के सही होने की जाँच करता है।
व्याख्या:
सही विकल्प (d) न कश्चित् है, क्योंकि दिए गए सभी तीनों कथनों में उल्लिखित संख्यात्मक तथ्य याज्ञवल्क्य स्मृति के अनुसार असत्य हैं।
रोचक तथ्य:
1. पुत्राणां त्रयोदशप्रकाराणामुल्लेखोऽस्ति । (गलत) · यथार्थ संख्या: याज्ञवल्क्य स्मृति के अनुसार, पुत्रों के द्वादश (12) प्रकारों का उल्लेख है (अध्याय 2, श्लोक 128-132)।
· 12 पुत्र: इनमें औरस, कानीन, क्षेत्रज दत्तक इत्यादि शामिल हैं। मनुस्मृति में भी 12 प्रकार के पुत्रों का वर्णन है।
· त्रयोदश (13) प्रकार के पुत्रों का उल्लेख याज्ञवल्क्य स्मृति में नहीं है।
2. चतुर्विधं मानुषप्रमाणं वर्णितमस्ति । (गलत) · यथार्थ संख्या: याज्ञवल्क्य स्मृति के अनुसार, मानुष प्रमाण (मनुष्य द्वारा दिए जाने वाले साक्ष्य/सबूत) मुख्य रूप से त्रिविध ( तीन) प्रकार के वर्णित हैं (अध्याय 2, श्लोक 22):
1. लिखित (दस्तावेजी सबूत)
2. भुक्ति (संपत्ति का उपभोग/कब्जा)
3. साक्षिण (गवाह)
· अन्य प्रमाण: दिव्य प्रमाण ( दिव्य) पाँच प्रकार के हैं।
3. पञ्चविधं स्त्रीधनं वर्णितमस्ति । (गलत) · यथार्थ संख्या: याज्ञवल्क्य स्मृति के अनुसार, स्त्रीधन (स्त्री का निजी धन) के षड्विध ( छह) प्रकारों का वर्णन है (अध्याय 2, श्लोक 143):
1. अध्याग्नि
2. अध्यवहनिकम्
3. शुक्लधनम्
4. प्रीतिदत्तम्
5. सौदयिकम्
· निष्कर्ष: चूँकि याज्ञवल्क्य स्मृति में पुत्रों की संख्या 12, मानुष प्रमाणों की संख्या 3 और स्त्रीधन के प्रकार 6 बताए गए हैं, इसलिए दिए गए सभी कथन गलत हैं।

Free Tests

Free
Must Attempt

Unit & Measurement - 1

languageIcon English
  • pdpQsnIcon10 Questions
  • pdpsheetsIcon10 Marks
  • timerIcon5 Mins
languageIcon English
Free
Must Attempt

States of Matter

languageIcon English
  • pdpQsnIcon10 Questions
  • pdpsheetsIcon10 Marks
  • timerIcon5 Mins
languageIcon English
Free
Must Attempt

Classification of Plants

languageIcon English
  • pdpQsnIcon10 Questions
  • pdpsheetsIcon10 Marks
  • timerIcon5 Mins
languageIcon English
test-prime-package

Access ‘Haryana Assistant Professor’ Mock Tests with

  • 60000+ Mocks and Previous Year Papers
  • Unlimited Re-Attempts
  • Personalised Report Card
  • 500% Refund on Final Selection
  • Largest Community
students-icon
354k+ students have already unlocked exclusive benefits with Test Prime!
Our Plans
Monthsup-arrow